Trà Vinh (Preah Trapeang ), Sóc Trăng (Srok Khleang), Koh Tral ( Phú Quốc), Cần thơ (Kampong Laeang), TpHCM ( Prey Nokor), Châu đốc (Moat Chrouk), Đồng Tháp (Phsar Dek), Rạch giá (Kramoun Sor)...

Khi bước vào Hoàng cung Campuchia ở thủ đô Phnom Penh, nhiều du khách dễ chú ý đến bản đồ lịch sử của Đế quốc Khmer thời cực thịnh, với phạm vi ảnh hưởng từng trải rộng qua nhiều khu vực thuộc miền Nam Việt Nam, Thái Lan và Lào ngày nay. Gần đây cũng xuất hiện những tranh luận trên mạng xã hội khi trong một số cuộc họp với phía Việt Nam, bản đồ trình bày có hiển thị Phú Quốc, nhưng ở một sự kiện khác ( hop với Đại sứ Quán Nga lại không thể hiện hòn đảo này trên bản đồ Việt Nam). Những chi tiết như vậy thường dễ tạo tranh cãi vì liên quan đến lịch sử, biểu tượng và tâm lý dân tộc.

Một bộ phận người Khmer hiện nay vẫn bị cuốn vào những câu chuyện lịch sử và tâm lý thù hận với người Việt. Ở góc độ nào đó, điều này lại khiến họ dễ mắc kẹt trong quá khứ hơn là tập trung vào phát triển kinh tế, giáo dục hay nâng cao năng lực quốc gia. Trong khi đó, Việt Nam vẫn tiếp tục ưu tiên phát triển hạ tầng, công nghiệp, công nghệ và hội nhập quốc tế, nâng cao mức sống người dân.

Khoảng cách phát triển càng nới rộng thì tâm lý tự ti, đố kỵ hay bất mãn ở một bộ phận người dân Campuchia càng dễ xuất hiện. Nhưng nếu cứ đổ mọi khó khăn cho “Yuon” hay cho nước khác, xã hội sẽ rất khó tiến lên. Một quốc gia muốn mạnh phải tập trung vào nội lực: giáo dục, kinh tế, kỷ luật xã hội và năng lực cạnh tranh — chứ không thể sống mãi bằng cảm xúc lịch sử hay tư tưởng thù hằn.

Ps: Bài viết được viết khi thấy hiện nay đang nổi lên trên các diễn đàn của người Khmer or người Khmer Hải ngoại có nhiều bài viết kích động và chống phá VN trong khi đất nước họ có tranh chấp với Thái nhưng họ lại tiếp tục gây rối với người hàng xóm phía đông VN . Người Khmer không biết họ có hiểu ẩn ý của người Thái phía sao hay không? đằng sau tranh chấp biên giới và mấy cái đền ở khu vực biên giới hẻo lánh không có giá trị kinh tế là 1 mục tiêu và tham vong lớn hơn đó là tạo cái cớ để người Thái xét lại MOU 44 (MOU 44 là biên bản ghi nhớ ký năm 2001 giữa Thailand và Cambodia về vùng chồng lấn yêu sách trên biển ở Vịnh Thái Lan (Overlapping Claims Area – OCA), diện tích khoảng 26.000 km², nơi được cho là có trữ lượng dầu khí cực lớn). Đầu tháng 5/2026, chính phủ Thailand chính thức tuyên bố hủy MOU 44.

See less

Q1 2026

Đây là view căn hộ cũ, phòng khách 85m2 hướng…tây, nên chiều chỉ có vô phòng ngủ hướng đông mà nằm là số 1, chui ra nấu nướng thì bật điều hoà 48k btu lên từ 5h thì 6h sẽ nấu được. Kể ra nếu sẵn sàng bật máy lạnh cả ngày thì ở cũng rất là đẹp.

Nghe thì có cái gì đó sai sai nhưng không hề. Hóa ra, kỹ thuật luyện gốm cao cấp (advanced ceramics) mà TOTO dùng để làm mấy cái bồn cầu bấy lâu nay lại chính là thứ mà các công ty chip đang thèm khát.

Các bộ phận bằng gốm của TOTO cực kỳ bền nhiệt và cách điện tốt. Đây là những đặc tính sống còn trong quy trình sản xuất bán dẫn.

TOTO bước ra từ chuyên gia giải quyết nỗi buồn nay thành người hùng hỗ trợ trí tuệ nhân tạo.

(Series bài ngành vận tải biển)

Năm 2022, tạp chí Forbes công bố danh sách tỷ phú thế giới. Ở vị trí thứ 35, xuất hiện một cái tên mà phần lớn độc giả phải Google mới biết là ai: Rafaela Aponte-Diamant.

Tài sản: 33 tỷ đô la. Nguồn gốc: vận tải biển. Quốc tịch: Thụy Sĩ, nhưng sinh ra ở Israel, lớn lên ở Italy, gặp chồng trên một hòn đảo ở Địa Trung Hải.

Wikipedia thông tin sơ sài. Không có phát biểu công khai. Không có bài phỏng vấn nào trong vòng 10 năm gần đây. Người phụ nữ giàu thứ 35 thế giới, và gần như vô hình hoàn toàn trước công chúng.

Đây không phải sự ngẫu nhiên...

1. Để hiểu MSC, hãng tàu số 1 thế giới, cần bắt đầu từ một câu chuyện tình.

Gianluigi Aponte sinh năm 1940 tại Sorrento, một thị trấn ven biển miền Nam Italy. Cha ông là thuyền trưởng. Ông lớn lên với biển như người khác lớn lên với đồng ruộng, biển là thứ tự nhiên nhất thế giới, không phải lựa chọn.

Những năm 1960, ông làm thủy thủ rồi thăng lên thuyền trưởng trên các tuyến Địa Trung Hải. Trong một chuyến ghé đảo Capri, hòn đảo đá vôi nằm ngoài vịnh Naples, nơi người giàu châu Âu nghỉ hè, ông gặp Rafaela Diamant, cô gái người Israel đang du lịch. Hai người yêu nhau và kết hôn.

Không ai biết chính xác cuộc gặp gỡ đó diễn ra như thế nào. MSC không kể. Hai ông bà không kể. Nhưng kết quả của nó thì cả thế giới đang hưởng, hoặc chịu đựng, tùy góc nhìn

. Năm 1970, Gianluigi Aponte bỏ nghề thuyền trưởng, vay 200.000 đô la, một khoản tiền khổng lồ với một thuyền trưởng lúc bấy giờ, mua một con tàu hàng cũ nhỏ. Ông đặt tên con tàu là Patricia, tên con gái đầu của hai người. Con tàu thứ hai, mua sau đó không lâu, mang tên Rafaela, tên vợ.

Đây là điều mà người trong ngành hay nhắc đến khi nói về DNA của MSC: ngay từ đầu, công ty này là gia đình, không phải doanh nghiệp.

Tuyến đầu tiên của MSC là vận chuyển hàng hóa từ Địa Trung Hải sang Đông Phi, những tuyến mà các hãng lớn không thèm chạy vì lợi nhuận thấp, rủi ro cao, cơ sở hạ tầng cảng kém. Đây là lựa chọn không phải vì Gianluigi thiếu tham vọng, mà vì ông thiếu vốn, và tìm được khoảng trống mà đối thủ bỏ qua.

Trong suốt hai thập kỷ tiếp theo, ông kiên trì một chiến lược duy nhất mà nghe có vẻ đơn giản đến mức tầm thường: tái đầu tư toàn bộ lợi nhuận vào mua thêm tàu. Không chia cổ tức. Không mời nhà đầu tư bên ngoài. Không niêm yết sàn chứng khoán. Không vay nợ ngân hàng quá mức.

Khi các hãng khác đang trả tiền cho cổ đông và báo cáo với hội đồng quản trị, MSC chỉ làm một việc: mua tàu. Đặc biệt là tàu cũ, tàu thanh lý, tàu mà người khác không muốn, giá rẻ hơn tàu mới 40–60%, vẫn chạy được nhiều năm nếu bảo trì tốt.

Đây không phải chiến lược cao siêu. Đây là sự kiên nhẫn và kỷ luật tài chính tuyệt đối trong một ngành mà hầu hết đối thủ liên tục bị cám dỗ bởi đòn bẩy tài chính và đa dạng hóa.

Nhưng khoảnh khắc định nghĩa thực sự của MSC xảy ra vào năm 2020, thời điểm COVID.

Khi đại dịch bùng phát, toàn bộ ngành hàng hải rơi vào hoảng loạn. Không ai biết thương mại toàn cầu sẽ đi về đâu. Các hãng tàu cắt giảm chuyến, neo tàu, bán thanh lý tài sản. Giá cước sụp đổ trong vài tuần đầu.

Gianluigi Aponte nhìn vào tình huống đó và thấy thứ mà người khác không thấy, hoặc thấy nhưng không dám làm: đây là cơ hội mua tàu rẻ nhất trong một thập kỷ.

MSC bắt đầu mua. Ồ ạt. Bất kỳ tàu nào được bán thanh lý với giá hợp lý, MSC mua. Trong khi đối thủ đang co cụm, MSC mở rộng.

Rồi năm 2021 đến. Nhu cầu vận tải biển bùng nổ khi người tiêu dùng phương Tây dồn tiền tiết kiệm vào mua hàng hóa. Cước tàu vọt từ 2.000 lên 25.000 đô la một container. MSC, với đội tàu vừa được mở rộng ồ ạt, thu lợi nhuận khổng lồ. Đến năm 2022, MSC vượt Maersk, trở thành hãng tàu container số 1 thế giới, vị trí mà Maersk giữ suốt nhiều thập kỷ.

Cấu trúc sở hữu của đế chế này đến nay vẫn không thay đổi: Gianluigi 50%, Rafaela 50%. Không một cổ đông bên ngoài. Không một quỹ đầu tư. Toàn bộ quyết định chiến lược, mua tàu nào, chạy tuyến nào, liên minh với ai, đều xuất phát từ một gia đình. Con trai Diego Aponte tiếp quản vị trí CEO từ năm 2014 khi chứng minh được năng lực. Con gái Alexa Aponte nắm các vị trí cấp cao khác. Tháng 4/2026, ở tuổi 85, Gianluigi chính thức lui về hậu trường, thế hệ thứ hai tiếp quản hoàn toàn.

Trong câu chuyện của MSC, Rafaela Aponte-Diamant thường bị nhắc đến như một chú thích, vợ của nhà sáng lập, người đứng tên 50% cổ phần.

Nhưng đây là một cách hiểu thiếu sót nghiêm trọng.

Rafaela không học kinh tế hay quản trị kinh doanh. Bà học nghệ thuật và thiết kế nội thất. Và đó chính là thứ bà đưa vào đế chế Aponte, không phải ở mảng vận tải hàng hóa, mà ở mảng mà ít người biết MSC còn làm: MSC Cruises, hãng tàu du lịch.

MSC Cruises, dưới tay Rafaela, đã trở thành hãng tàu du lịch lớn thứ ba thế giới, chỉ sau Carnival và Royal Caribbean. Những con tàu du lịch của MSC nổi tiếng về thiết kế nội thất xa hoa, được thiết kế trực tiếp dưới sự chỉ đạo của bà với các kiến trúc sư và nhà thiết kế hàng đầu châu Âu.

Trong khi chồng xây đế chế bằng cách mua tàu cũ giá rẻ, vợ xây đế chế bằng cách tạo ra tàu đẹp nhất ngành. Hai chiến lược ngược chiều hoàn toàn, và cả hai đều thành công.

Forbes gọi bà là nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới trong ngành vận tải. Không phải thừa kế. Không phải nhờ chồng. Tự xây từ niềm đam mê nghệ thuật và con mắt thẩm mỹ được đổi thành tỷ đô.

2. Gia tộc Møller, 140 năm “Lời nói là sự đảm bảo”

Nếu gia tộc Aponte là câu chuyện của kẻ ngoại đạo leo lên đỉnh trong một thế hệ, thì gia tộc Møller là câu chuyện ngược lại: một vương triều hàng hải được xây dựng qua bốn, năm thế hệ với một triết lý nhất quán đến mức gần như cứng nhắc.

Năm 1886, tại thị trấn nhỏ Svendborg trên đảo Funen, Đan Mạch, thuyền trưởng Peter Mærsk Møller mua chiếc tàu hơi nước đầu tiên mang tên Laura. Ông vừa là thuyền trưởng, vừa là chủ tàu, và ngay từ đầu, ông đặt ra một nguyên tắc mà toàn bộ đế chế sau này sẽ xây dựng xung quanh: “Our word is our bond” , lời nói là sự đảm bảo.

Không phải khẩu hiệu marketing. Trong văn hóa Møller, bắt tay là hợp đồng. Chậm giao hàng là xấu hổ gia tộc. Không trả nợ là điều không thể chấp nhận, dù kinh tế khó khăn đến đâu.

Năm 1904, Peter cùng con trai Arnold Peter Møller, A.P. Møller, thành lập Công ty Tàu hơi nước Svendborg. Đây là ngày sinh chính thức của Maersk. A.P. Møller sau đó tiếp tục lập thêm một công ty riêng năm 1912, hai pháp nhân song hành tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho tập đoàn nhiều thập kỷ sau.

Nhưng người thực sự biến Maersk thành huyền thoại là Mærsk Mc-Kinney Møller, con trai A.P., sinh năm 1913, mất năm 2012 ở tuổi 98.

Ông tiếp quản từ cha vào năm 1965 và ngay lập tức đối mặt với cuộc cách mạng container đang làm đảo lộn toàn ngành. Trong khi nhiều hãng truyền thống do dự, Mc-Kinney Møller năm 1974 đặt mua tàu container đầu tiên, quyết định táo bạo nhất lịch sử công ty. Từ đó, Maersk liên tục đặt cược vào tàu ngày càng lớn hơn, tuyến ngày càng xa hơn, mạng lưới ngày càng dày hơn, cho đến khi trở thành hãng tàu container số 1 thế giới trong nhiều thập kỷ.

Mc-Kinney Møller sống đến 98 tuổi và được cả nước Đan Mạch tôn vinh như một huyền thoại quốc gia, không phải vì giàu (dù ông rất giàu), mà vì ông đại diện cho một kiểu doanh nhân đang biến mất: người xây dựng dài hạn, không bị cám dỗ bởi lợi nhuận ngắn hạn.

Tới đây, bạn đã thấy được chung dung của hai gia tộc quyền lực nhất ngành vận tải biển. Điều thú vị nhất khi đặt hai gia tộc này cạnh nhau không phải là sự khác biệt, mà là điểm chung ẩn sâu bên dưới.

Aponte bắt đầu tay trắng, bí mật tuyệt đối, quyết định nhanh, không giải trình với ai. Møller bắt đầu từ gia tộc quý tộc hàng hải, minh bạch theo chuẩn Bắc Âu, xây dựng từng bước, triết lý được khắc vào văn hóa công ty qua nhiều thế hệ.

Nhưng cả hai đều chia sẻ một thứ: mô hình gia đình kiểm soát tuyệt đối. Dù Maersk đã niêm yết sàn chứng khoán, gia tộc Møller vẫn kiểm soát thông qua Quỹ A.P. Møller Foundation, nắm đủ cổ phần để phủ quyết mọi quyết định chiến lược. Không một nhà đầu tư bên ngoài nào có thể ép buộc Maersk làm điều gì trái với ý chí của gia tộc.

Tại sao mô hình gia đình lại thống trị một ngành đòi hỏi vốn khổng lồ như thế này? Câu trả lời nằm ở chu kỳ đầu tư. Một quyết định mua tàu hôm nay sẽ ảnh hưởng đến 25–30 năm tiếp theo. Không một CEO thuê ngoài nào, dù tài năng đến đâu, có đủ tầm nhìn và cam kết cá nhân để đưa ra quyết định đó. Chỉ có người cảm thấy di sản gia tộc đang đặt cược mới có thể làm vậy.

Tháng 4/2026, ở tuổi 85, Gianluigi Aponte chính thức trao toàn quyền cho con trai Diego, người đã thực tế điều hành MSC từ hơn một thập kỷ trước.

Tại Copenhagen, Robert Mærsk Uggla, cháu trai Mærsk Mc-Kinney Møller, đang dẫn dắt Maersk qua cuộc chuyển đổi lớn nhất lịch sử công ty: từ hãng tàu đơn thuần thành công ty logistics tích hợp toàn diện.

Hai thế hệ mới. Hai hướng đi khác nhau. Nhưng cùng kế thừa một thứ từ cha ông: đại dương là nhà, và không ai lấy đi được.

Câu chuyện của hai gia tộc này giải thích rất nhiều về cách ngành hàng hải vận hành, sự bí mật, sự kiên nhẫn, sự tập trung vào dài hạn. Mô hình đó đã hoạt động tốt trong 150 năm.

Nhưng có một nghịch lý mà cả Aponte lẫn Møller đều phải đối mặt: càng lớn, càng cô đơn.

Một con tàu 24.000 TEU tốn 300 triệu đô la. Để lấp đầy nó, cần lượng hàng khổng lồ từ hàng nghìn khách hàng trên nhiều quốc gia. Để vận hành một tuyến hàng tuần từ châu Á sang châu Âu, cần 10–12 con tàu như vậy, tức là 3 tỷ đô la chỉ để duy trì một tuyến duy nhất. Ngay cả MSC hay Maersk, dù lớn đến đâu, cũng không thể một mình phủ toàn bộ đại dương.

Giải pháp là liên minh, và đây là nơi mọi thứ trở nên phức tạp hơn nhiều so với câu chuyện gia tộc đẹp đẽ ở trên.

Bởi vì khi bạn chia sẻ tàu với đối thủ, bạn đang đặt một phần vận mệnh doanh nghiệp vào tay người khác. Khi liên minh tan vỡ, như liên minh 2M giữa MSC và Maersk tan vỡ đầu năm 2025 sau hơn một thập kỷ, hàng tỷ đô la tái cơ cấu bị kéo theo, hàng nghìn khách hàng bị xáo trộn, và toàn bộ bản đồ quyền lực trên đại dương phải vẽ lại từ đầu.

Tại sao liên minh lớn nhất lịch sử ngành lại tan vỡ? Ai được lợi, ai bị thiệt? Và bản đồ liên minh mới đang hình thành sẽ ảnh hưởng thế nào đến ngành vận tải biển thế giới. Rồi những thứ sau sau đó nữa ..., ? Các câu chuyện sẽ được kể ở những bài sau nhé.

Chúc các bạn 1 ngày tốt lành.

- Hoả xa-

Những bài trong series này:

Bài 1: Con tàu biến mất!

https://www.facebook.com/photo?fbid=1404698865031341&set=a.637816775052891

Bài 2: Cuộc chiến trên quỹ đạo!

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1404775535023674&set=a.637816775052891

Bài 3: Cartel hợp pháp

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1405295374971690&set=a.637816775052891

Tài liệu tham khảo:

Forbes Billionaires List 2022–2026, Rafaela Aponte-Diamant profile

VIMC / Vietnam Shipping Review, Lịch sử và chiến lược MSC, 2025

CofastNetwork, “CMA CGM chạm mốc 400 tàu sở hữu, áp sát Maersk”, 1/2026

A.P. Møller – Mærsk Group, Official company history

Thamico.vn, “CMA CGM vượt qua Maersk trên bảng xếp hạng”, 4/2025

ThiLogi.vn, “Top 5 hãng tàu container lớn nhất thế giới 2025”, 6/2025

#ShadowFleet #AISpoofing #IranOil #OceanGuardian #Sanctions #SAR #nganhvantaibien #HAH #GMD #PVT #MVN #VOS #VNA #VST #marketlens #marketlensvietnam #GPS #GLONASS #BeiDou #Galileo #NavIC #GPSSpoofing #CartelHợpPháp #VậnTảiBiển #ContainerShipping #MSC #Maersk #HanjinBankruptcy #MSC #Maersk #GiaTộcAponte #GiaTộcMøller #ContainerShipping #RafaelaAponte

Một giám sát viên đảm bảo chất lượng tên Zhou làm việc tại một công ty AI ở Hàng Châu. Công việc của anh là kiểm tra nội dung do AI tạo ra, đối chiếu phản hồi của mô hình với truy vấn người dùng, lọc lỗi ảo giác (hallucination) và nội dung bất hợp pháp..

Anh ấy thực chất đang huấn luyện AI để làm chính công việc của mình..

Khi mô hình đủ tốt, công ty nói rằng họ sẽ chuyển anh sang vị trí thấp hơn với mức lương giảm 40%, từ 25.000 nhân dân tệ xuống còn 15.000..

Anh từ chối, và họ sa thải anh.

Anh kiện ra tòa và thắng.

Tòa án ở Hàng Châu phán quyết rằng việc thay thế con người bằng AI không phải là lý do hợp pháp để sa thải nhân viên.. hoàn toàn không.

Lập luận của họ là: việc áp dụng AI là một quyết định kinh doanh tự nguyện, không phải thiên tai, không phải đóng cửa do chính phủ, cũng không phải sự kiện bất khả kháng. Đó là lựa chọn của doanh nghiệp nhằm tiết kiệm chi phí..

Và vì là một lựa chọn.. công ty phải tự chịu chi phí của quá trình chuyển đổi đó.. chứ không được đẩy nó sang người lao động..

Đây không phải là một phán quyết đơn lẻ.

Ở Bắc Kinh, một nhân viên thu thập dữ liệu bản đồ tên Liu đã dành hơn một thập kỷ để thu thập dữ liệu địa lý thủ công. Sau đó công ty chuyển sang AI tự động hóa, xóa bỏ toàn bộ bộ phận của anh và sa thải anh..

Anh kiện và thắng.. với lý do tương tự: việc áp dụng AI là chiến lược kinh doanh chủ động, không phải cú sốc không thể dự đoán..

Và điều đang diễn ra phía sau khiến các phán quyết này trở nên cấp bách..

Tỷ lệ thất nghiệp của lao động Trung Quốc từ 25 đến 29 tuổi đã đạt 7,7%, mức cao kỷ lục kể từ khi nhóm tuổi này bắt đầu được thống kê riêng..

Các công ty trên khắp Trung Quốc đang yêu cầu nhân viên ghi lại chi tiết quy trình làm việc hàng ngày để AI có thể học và thay thế họ.. người lao động đang trực tiếp huấn luyện người thay thế của chính mình, và họ biết điều đó..

Một kỹ sư 24 tuổi đã xây dựng một công cụ mã nguồn mở tên Colleague.Skill...có thể thu thập lịch sử chat công việc, email, commit code và tài liệu.. rồi tạo ra một...bản sao kỹ thuật số..của bạn để làm chính công việc đó sau khi bạn rời đi..

Anh ta coi đó là một trò đùa đen tối.. nhưng dự án đã đạt 13.400 sao trên GitHub chỉ trong ba tuần.. nằm trong top 0,1% dự án toàn cầu.. vì thực tế nó không hẳn là trò đùa.. mà là điều các công ty đã và đang làm với nhân viên của họ..

Nhân viên ở Thượng Hải và Bắc Kinh nói với MIT Technology Review rằng quản lý đang ép họ ghi lại toàn bộ công việc để huấn luyện AI thay thế con người..

Trung Quốc đã phản ứng bằng cách.. biến điều đó thành bất hợp pháp.

Hội đồng Nhà nước khởi động sáng kiến AI Plus, một kế hoạch 10 năm yêu cầu AI phải hỗ trợ người lao động.. không được thay thế họ.. doanh nghiệp phải dùng AI để nâng cấp vai trò hiện có.. không được xóa bỏ việc làm..

Đến năm 2027, thiết bị thông minh và AI phải đạt mức phổ cập 70%. Đến năm 2030 là hơn 90%.. nhưng tăng trưởng phải tạo ra việc làm.. không được phá hủy việc làm..

So sánh với Mỹ..

Ở Mỹ, chế độ at-will employment (lao động tự do) cho phép công ty sa thải bạn và thay thế bằng AI bất cứ lúc nào.. không cần báo trước, không cần đàm phán bồi thường, không có nghĩa vụ đào tạo lại.. miễn là không phân biệt đối xử dựa trên chủng tộc, tuổi tác hoặc khuyết tật.. điều đó hoàn toàn hợp pháp..

Không có luật liên bang nào bảo vệ người lao động Mỹ khỏi việc bị AI thay thế.. hoàn toàn không có..

California từng đề xuất một dự luật yêu cầu báo trước 30 ngày trước khi triển khai AI ảnh hưởng đến việc làm.. và đó là biện pháp bảo vệ mạnh nhất từng được đề xuất ở cấp bang tại Mỹ..

Trung Quốc biến việc sa thải bạn thành bất hợp pháp.. còn Mỹ thậm chí không yêu cầu báo trước..

Và nghịch lý lớn nhất là..

Trung Quốc... quốc gia thường bị phương Tây chỉ trích là thiếu bảo vệ lao động lại vừa trao cho người lao động của họ sự bảo vệ trước AI mạnh hơn bất kỳ nền dân chủ nào.

Câu hỏi không phải là AI có thay thế công việc hay không..

Mà là quốc gia của bạn có bảo vệ bạn khi điều đó xảy ra hay không...

#hoclaptrinhchonguoimoibatdau

#AI #ArtificialIntelligence #China #Workforce #FutureOfWork #JobDisplacement #Automation #TechNews #DevOps #MachineLearning #LaborLaw #DigitalTransformation

Không ngờ là đẹp dữ thần vậy.

Mình đã từng đi rất nhiều nhà cổ, một số nơi đồ cổ thật ra không còn, người ta thường mua một số đồ “như đồ cổ” để trưng bày lại cho mọi người tham quan

Nhà này còn đồ xịn mịn thiệt nha. Với kỹ thuật khảm cừ điêu luyện như vậy, hầu như bây giờ không ai có tài lực để làm lại căn nhà thứ hai.

Đầu tiên, vì loại xà cừ 7 màu này giờ rất hiếm. Nếu một món đồ mới làm sau này, bạn sẽ thấy nó hơi ngả ánh xanh dương, chứ không có lấp lánh 7 màu như vậy.

Thứ 2, trong nhà còn vài món đồ như mâm và khay là kiểu khảm cừ rất nhuyễn, các chi tiết nhuyễn cỡ 1-2 mm, đó là biểu hiện của các món đồ của thợ lành nghề Huế ngày xưa.

( à đoạn nói về khảm cừ này là trong kiến thức hạn hẹp của mình nha. Một số thông tin nói là tại ngày xưa dùng vỏ trai tự nhiên, nên độ dầy và đẹp, còn bây giờ dùng vỏ trai nuôi, nên độ ánh không có bằng. Giống như ngọc trai tự nhiên với ngọc trai nuôi vậy đó)

Thứ 3, các bức điêu khắc gỗ, động vật sống động vô cùng. Chú quản lý còn chỉ mình, bọ ngựa còn có thể zoom kỹ có luôn hàm răng.

Ôi! Mình đi vào tránh nắng tý thôi mà lượn quanh căn phòng sảnh chính tận 8 lần, mấy khi có thể nhìn được mấy món đồ cổ đã mắt vậy. Quan trọng là còn được sờ, lấy miếng linh khí trăm năm. Mấy chỗ khác là thường phải đứng xa một mét, coi không thấy gì.

Tính ra, nhà giàu thiệt giàu, ở thời nào cũng sướng hen!!!

Cam Ninh (? - 215/219), tự Hưng Bá, người Lâm Giang, quận Ba (nay là huyện Trung, Trùng Khánh), là danh tướng Đông Ngô, được xếp vào hàng Hổ thần vùng Giang Biểu.

1. Biên niên sử

Thuở nhỏ, Cam Ninh tập hợp đám thanh niên xốc nổi, tự làm thủ lĩnh, xưng hiệu là “Cẩm phàm tặc” (Giặc buồm gấm). Ông thường mặc áo gấm, đeo chuông, cầm cung nỏ hoành hành giang hồ, cướp bóc thuyền bè, quan phủ không thể ngăn cấm.

Các quan chức địa phương tại những thành ấp nơi ông đến, hoặc những người giao du với ông, nếu tiếp đón trọng thể, Cam Ninh sẽ dốc lòng kết giao, sẵn sàng vào sinh ra tử vì họ; nếu lễ tiết không hậu hĩnh, Cam Ninh sẽ thả cho thuộc hạ cướp bóc tài sản, thậm chí sát hại quan lại địa phương. Tình trạng này kéo dài cho đến khi ông ngoài hai mươi tuổi.

Sau tuổi hai mươi, Cam Ninh thay đổi tâm tính, chuyên tâm đọc sách, nghiên cứu bách gia chư tử và bước vào con đường làm quan. Ông từng giữ chức Thục quận Thừa, sau vì thời thế loạn lạc mà từ quan rời đi.

• Năm Hưng Bình thứ nhất (194) đến Kiến An thứ tám (203)

Cam Ninh cùng Thẩm Di, Lâu Phát cất quân nổi dậy chống lại Lưu Chương. Đánh thua Lưu Chương, ông dẫn 800 thuộc hạ rời Ích Châu, đến Kinh Châu nương nhờ Lưu Biểu.

Đến Kinh Châu, Cam Ninh trú tại Nam Dương, sau chuyển sang nương nhờ Hoàng Tổ. Ông nhận thấy Lưu Biểu chỉ là người học Nho, không rành quân sự, rốt cuộc khó thành việc lớn nên trong lòng đã nảy sinh ý định rời đi.

Chuyển sang dưới trướng Hoàng Tổ, ông vẫn không được trọng dụng.

• Năm Kiến An thứ tám (203)

Tôn Quyền tây chinh Hoàng Tổ, quân Hoàng Tổ đại bại tan tác. Trong lúc nguy cấp, Cam Ninh giương cung bắn chết đại tướng dưới trướng Tôn Quyền là Lăng Tháo, cứu mạng Hoàng Tổ. Dù vậy, Hoàng Tổ vẫn đối xử với ông như cũ, không hề cất nhắc. Bộ tướng của Hoàng Tổ là Tô Phi nhiều lần tiến cử Cam Ninh nhưng đều bị cự tuyệt, Cam Ninh quyết ý dứt áo ra đi.

Dưới sự giúp đỡ của Tô Phi, Cam Ninh giả vờ đến làm Huyện trưởng huyện Chu, thừa cơ dẫn tâm phúc rời bỏ Hoàng Tổ, đến đầu quân cho Tôn Quyền.

Qua sự tiến cử của Chu Du và Lã Mông, Tôn Quyền rất trọng dụng Cam Ninh, đối đãi với ông như với những cựu thần khác. Cam Ninh bèn dâng lên chiến lược: “Diệt Hoàng Tổ trước, sau đó mưu tính Kinh Châu, dần dần dòm ngó Ba Thục”, kế sách này được Tôn Quyền chấp thuận.

• Năm Kiến An thứ mười ba (208) - Mùa xuân

Cam Ninh theo Tôn Quyền tây chinh Hoàng Tổ lần thứ ba. Ông đi đầu sĩ tốt lập công lớn, giúp Đông Ngô bắt sống Hoàng Tổ. Cam Ninh xin tha mạng cho ân nhân Tô Phi, Tôn Quyền đồng ý xá tội.

• Năm Kiến An thứ mười ba (208) - Mùa đông

Cam Ninh theo Chu Du đại phá Tào Tháo ở Ô Lâm (trận Xích Bích), lập nhiều chiến công.

Sau đó, Chu Du đánh Tào Nhân ở Nam Quận, Cam Ninh hiến kế đoạt lấy Di Lăng để kẹp đánh Tào Nhân từ hai hướng đông tây. Chu Du sai ông thống lĩnh quân đi đánh. Sau khi chiếm được Di Lăng, Cam Ninh bị 6.000 quân của Tào Nhân bao vây, ông kiên thủ chờ viện, cuối cùng được viện quân của Chu Du giải vây, Tào Nhân buộc phải rút về phía bắc.

• Năm Kiến An thứ mười tám (213)

Tháng Giêng, Tào Tháo đích thân dẫn đại quân (xưng là) 40 vạn đánh cửa Nhu Tu, Tôn Quyền dẫn 7 vạn quân ứng chiến, lệnh Cam Ninh mang 3.000 quân làm Tiền bộ đốc.

Tôn Quyền mật lệnh cho Cam Ninh dạ kích trại Ngụy. Cam Ninh chọn ra hơn trăm tráng sĩ, đến canh hai mặc áo giáp, ngậm tăm, đột kích trại Tào, chém hàng chục thủ cấp rồi bình an trở về, quân Tào kinh hãi.

Tôn Quyền khen ngợi: “Mạnh Đức có Trương Liêu, cô có Hưng Bá, đủ sức đối địch vậy”.

• Năm Kiến An thứ mười chín (214)

Tào Tháo sai Chu Quang làm Thái thú Lư Giang, đóng quân ở Hoản Thành.

Tôn Quyền đích thân đánh Hoản Thành, Lã Mông khuyên nên đánh nhanh thắng nhanh, tiến cử Cam Ninh làm “Thăng thành đốc” (Tướng chỉ huy trèo thành). Cam Ninh tay cầm dây thừng, đi đầu sĩ tốt trèo lên mặt thành, giúp Lã Mông đánh hạ Hoản Thành chớp nhoáng, bắt sống Chu Quang cùng hàng vạn nam nữ. Sau trận chiến, xét công lao ông chỉ đứng sau Lã Mông, được bái làm Chiết Xung Tướng quân.

• Năm Kiến An thứ hai mươi (215)

Cam Ninh theo Lỗ Túc trấn giữ Ích Dương, chống lại Quan Vũ.

Quan Vũ dẫn 3 vạn quân mã, chọn ra 5.000 quân tinh nhuệ chuẩn bị vượt qua bãi cạn. Cam Ninh dẫn 300 lính xin ra thiết lập phòng tuyến, Lỗ Túc cấp thêm cho 1.000 quân. Quan Vũ thấy đối phương đã có phòng bị bèn từ bỏ kế hoạch sang sông.

Tôn Quyền gia thưởng công lao, bái Cam Ninh làm Thái thú Tây Lăng, thống lĩnh hai huyện Dương Tân, Hạ Trĩ.

Tháng 8 cùng năm, Cam Ninh theo Tôn Quyền đánh Hợp Phì. Trương Liêu dẫn 800 quân đột kích quân Ngô, Cam Ninh cùng Lăng Thống liều chết bảo vệ Tôn Quyền phá vòng vây, thuộc hạ thương vong thảm trọng.

• Tranh cãi về năm mất:

Mùa đông năm Kiến An thứ 20 (215): Kiến Khang thực lục ghi chép “Kiến An năm thứ 20: Mùa đông, Chiết Xung Tướng quân, Thăng thành đốc Cam Ninh mất”, do sự tích của ông chỉ ghi đến năm này là dứt.

Năm Kiến An thứ 24 (219/đầu năm 220): Tam Quốc Chí - Phan Chương truyện ghi chép vào tháng 12 năm Kiến An thứ 24 (tháng 1 năm 220), sau khi bộ tướng của Phan Chương là Mã Trung bắt giết Quan Vũ, “Cam Ninh mất, (Phan Chương) bèn gộp luôn quân của ông”.

Giới học thuật dòng chính cho rằng Cam Ninh mất vào khoảng từ năm Kiến An thứ 20 đến 24, cụ thể năm nào hiện vẫn chưa có kết luận cuối cùng.

2. So sánh giữa Chính sử và Tam Quốc Diễn Nghĩa về Cam Ninh

Hình tượng Cam Ninh trong Tam Quốc Diễn Nghĩa được La Quán Trung khắc họa khá bám sát với chính sử về mặt tính cách và chiến công (dũng mãnh, trượng nghĩa, có quá khứ làm hải tặc). Tuy nhiên, để tăng tính tiểu thuyết và kịch tính, đã có một số điểm được hư cấu:

• Quá khứ “Cẩm phàm tặc” và chuông đeo hông

Cả sử và truyện đều khắc họa rõ nét chi tiết này. Tuy nhiên, tiểu thuyết biến tiếng chuông của Cam Ninh thành một nỗi ám ảnh trên chiến trường. Kẻ thù hễ nghe tiếng chuông kêu leng keng là biết “Giặc buồm gấm” họ Cam đến, sợ hãi mất mật.

• Ân oán với Lăng Thống

Trong lịch sử: Mối thù do Cam Ninh bắn chết Lăng Tháo (cha Lăng Thống) là có thật. Hai người rất ghét nhau, Tôn Quyền thậm chí phải chuyển nơi đóng quân của Cam Ninh để tránh hai người đụng độ.

Trong tiểu thuyết: La Quán Trung đã kịch tính hóa mối thù này bằng cảnh Lăng Thống múa kiếm trong tiệc rượu đòi giết Cam Ninh (giống cảnh Hạng Trang múa kiếm ở Hồng Môn Yến). Mối thù này sau đó được hóa giải bằng một tình tiết hư cấu đẹp đẽ: Trận Hợp Phì, Lăng Thống bị Tào Hưu bắn lén ngã ngựa, suýt bị Nhạc Tiến đâm chết. Chính Cam Ninh đã buông cung bắn một mũi tên hạ Nhạc Tiến để cứu mạng Lăng Thống. Từ đó hai người kết nghĩa sinh tử (Sử sách không có chuyện Cam Ninh cứu Lăng Thống).

• Trận “Trăm kỵ binh cướp trại Tào”:

Trong lịch sử: Cam Ninh dùng hơn 100 người đột kích trại Tào trong đêm, không mất một người nào. Sự kiện này là thật.

Trong tiểu thuyết: Tác giả thêm thắt chi tiết Cam Ninh cho binh sĩ cắm lông ngỗng trên mũ để làm dấu nhận diện trong đêm, khắc họa ông vừa có dũng vừa có mưu, biến trận đánh này thành một giai thoại huyền thoại đối trọng với trận Trương Liêu ở bến Tiêu Diêu.

• Cái chết (Khác biệt lớn nhất):

Trong lịch sử: Cam Ninh qua đời vì bạo bệnh vào khoảng năm 215-220 (trước trận Di Lăng).

Trong tiểu thuyết: Để tăng vẻ bi tráng cho một danh tướng, La Quán Trung cho Cam Ninh tham gia trận Di Lăng (222) đánh Thục. Dù đang ốm nặng, ông vẫn mang bệnh ra trận. Ông bị võ tướng người man là Sa Ma Kha bắn trúng đầu, cắm cả tên bỏ chạy, ngồi bệt dưới gốc đại thụ mà chết. Lúc mất, có hàng trăm con quạ bay lượn che kín thi thể. Đây là chi tiết hoàn toàn hư cấu để khép lại cuộc đời huy hoàng của ông một cách đậm chất văn học./.

(Nguồn: 古叨文史)

#lichsutrungquoc #tamquoc #TamQuocDienNghia

Vụ ám sát Caesar có lẽ phải được coi là sự kiện lớn quan trọng nhất thời kỳ cuối của Cộng hòa La Mã.

Sau khi sự việc xảy ra, trải qua một màn cân đo đong đếm thiệt hơn, phe Caesar đại diện là Antony và phe Cộng hòa đại diện là Cassius đã đạt được một sự thỏa hiệp. Cả hai bên đều chấp nhận thực tại, đồng ý tôn trọng sự dàn xếp chính trị của Caesar, tóm lại là đôi bên cùng có lợi.

Chớp mắt đã sang ngày 18 tháng 3. Hôm nay là ngày cử hành tang lễ cho Caesar. Và theo như thỏa thuận, hai bên cần phải có một lời giải thích rõ ràng cho công dân La Mã ngay tại tang lễ.

Đây là thủ tục bắt buộc phải làm. Thành Rome hiện tại đang loạn cào cào, ổn định lòng dân là việc gấp không thể chờ. Hơn nữa, Caesar dù sao cũng là đại ca số một La Mã, giữa thanh thiên bạch nhật bị các người đâm chết tươi, chuyện tày đình thế này kiểu gì cũng phải cho dân đen một cái Báo cáo giải trình chứ? Chưa kể, một khi mấy người đã chốt deal thỏa hiệp với nhau rồi, thì luật chơi sau này ra sao cũng phải nói rõ cho dân chúng biết đường mà sống tiếp.

Tóm lại, muốn lật sang trang mới, giả chết là điều không tưởng, bắt buộc phải lết xác ra đi vài đường quyền cơ bản.

01

Cú bẻ lái kinh thiên động địa

Người chủ trì đám tang là Antony.

Lúc bấy giờ, Antony vừa là Quan Chấp chính, vừa là cánh tay phải đắc lực của Caesar lúc sinh thời. Theo lý mà nói, ông ta đứng ra lo liệu việc này là hoàn toàn hợp tình hợp lý. Nhưng cái Job này đối với Antony quả thực là nuốt không trôi.

Bởi vì Antony lúc này đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.

La Mã từ trên xuống dưới đều bị xẻ làm đôi: Phe Cải cách của Caesar và Phe Bảo thủ của Viện Nguyên lão. Công dân La Mã đương nhiên cũng chia phe y chang vậy. Khi tin Caesar bị giết nổ ra, hai bên lập tức trong trạng thái gươm tuốt vỏ, nỏ giương dây. Và với tư cách là đàn em số một của Caesar, Antony lúc này đang bị kẹp giữa những làn đao mũi kiếm của cả hai phe.

Trong mắt phe Cải cách, họ chửi thầm: Cái thằng ôn vật Antony này, làm ăn kiểu quái gì mà để sếp bị đâm chết, mày ăn hại à?

Còn trong mắt phe Bảo thủ, Antony đích thị là tàn dư của Caesar, giữ lại kiểu gì cũng sinh họa, phải dọn dẹp sạch sẽ mới yên tâm.

Tóm lại, bất kể là fan cứng hay antifan của Caesar, chẳng ai thèm ném cho Antony một cái nhìn thiện cảm. Trong một cái hoàn cảnh toxic thế này, mà ông lại đứng ra phát biểu giải trình trước mặt bàn dân thiên hạ ngay tại tang lễ, thì độ nguy hiểm chẳng khác nào Hồng Môn yến. Lỡ mồm nói sai một câu thôi là có nguy cơ bị đám đông phẫn nộ xé xác ngay tắp lự.

Ai nấy đều toát mồ hôi hột lo thay cho Antony. Thế nhưng, kết quả lại khiến tất cả há hốc mồm:

Màn trình diễn của Antony phải gọi là nghịch thiên.

Hôm đó, thị dân La Mã tụ tập đông nghẹt ngoài quảng trường. Khi Antony xuất hiện, bên dưới quả thực có xảy ra bạo động. Nhưng Antony chẳng hề nao núng, ông ta dùng một tông giọng cực kỳ bình thản để thông báo cái tin Caesar bị ám sát, coi như chính thức thừa nhận sự việc.

Nhưng ngay sau đó, Antony bắt đầu giở trò.

Theo bài vở thông thường, Antony phải giải thích cho mọi người nghe tại sao Caesar lại bị giết, định tính cái chết này ra sao, bọn sát thủ rốt cuộc có tội hay không, xử lý chúng thế nào, và tương lai thành Rome sẽ được quản lý ra sao. Nó giống kiểu định hướng dư luận của chính quyền thời nay vậy.

Nhưng Antony không làm những việc đó. Thay vào đó, ngay trước mặt toàn thể đồng bào, ông ta rút Di chúc của Caesar ra và bắt đầu đọc to, dõng dạc từng chữ một, đảm bảo cho từng người có mặt ở đó đều nghe rõ mồn một.

Phần trước đã nói về nội dung di chúc của Caesar rồi. Bây giờ, bạn thử đóng vai một công dân La Mã bình thường đứng dưới khán đài xem. Khi nghe xong nội dung di chúc, rồi nghĩ lại cái cảnh Caesar bị đâm chết tức tưởi, bạn sẽ có phản ứng gì?

Phần đầu tiên của Di chúc nói về người thừa kế. Đoạn này không gây sóng gió gì mấy, dù sao cũng là chuyện chọn người nối dõi của nhà Caesar, đách liên quan lắm đến nồi cơm của dân đen.

Nhưng đến phần hai, khi nhắc đến việc phân chia tài sản, dân chúng bắt đầu vỡ trận: Bởi vì Caesar ghi rõ trong di chúc, ông ta sẽ trích ra 3/4 tài sản cá nhân của mình để phát cho mỗi công dân La Mã 300 sesterces. 300 Sesterces là một số tiền lớn cỡ nào? Nó tương đương với hơn nửa năm sinh hoạt phí của một gia đình La Mã bình thường. Chưa hết, Caesar còn hiến tặng luôn khu biệt thự sân vườn siêu to khổng lồ của mình bên bờ Tây sông Tiber làm công viên công cộng cho dân chúng La Mã.

Nghe đến đoạn này, đám dân đen bên dưới xúc động đến mức nước mắt giàn giụa. Vừa gào khóc đội ơn sự hào phóng của Caesar, trong đầu họ lại vừa nảy số một câu hỏi to đùng:

Cái ông này mà là BẠO CHÚA như lời chúng mày nói á? Nhìn kiểu quái gì cũng không thấy giống! Một nhà đại thiện nhân như thế, chúng mày thù oán cái quái gì mà đâm người ta chết?

Và ngay lúc mọi người đang hoang mang tột độ, Antony công bố tiếp phần 3 của Di chúc: Đó chính là việc sắp xếp các vị trí chính trị quan trọng.

Khi dân chúng nghe đến việc bọn Marcus, Decimus, Cassius, những kẻ chủ mưu đâm chết Caesar, lại chính là những kẻ được Caesar cất nhắc vào các vị trí ghế ấm đệm êm, tất cả đều bùng nổ:

Caesar đối xử với bọn mày tốt như thế, bọn mày xem bọn mày trả ơn người ta thế nào? Cái đm chúng mày có biết hai chữ vong ân bội nghĩa viết thế nào không? Khốn nạn hơn nữa là, giết người ta xong chúng mày vẫn vác cái mặt dày đi nhậm chức một cách thản nhiên, mà cái ghế đó lại do chính tay Caesar dọn sẵn cho chúng mày nữa chứ. Này mấy người anh em, có biết NHỤC là gì không? Có liêm sỉ không thế?

Cảm xúc của người dân luôn vô cùng mộc mạc. Nếu như lúc nãy vụ Caesar phát tiền làm mọi người rơi nước mắt vì biết ơn, thì bây giờ, kết quả này đã châm ngòi nổ cho ngọn lửa phẫn nộ bùng lên dữ dội trong lòng họ.

Tất cả những phản ứng này đều được Antony đứng trên bục thu trọn vào tầm mắt.

Antony cảm thấy lửa đã đủ độ, thế là ông ta tung ra đòn Ulti sát thủ.

Antony sai đàn em khiêng ra một thứ: Đó là một bức tượng sáp mô phỏng thi thể của Caesar, trên đó phục dựng rõ nét 23 vết đâm trí mạng. Antony cho người đặt bức tượng sáp này lên bục cao nhất của quảng trường, đảm bảo mọi người bên dưới đều có thể nhìn rõ mồn một từng nhát đâm đã xuyên vào vị trí nào.

Chưa hết, Antony còn vác luôn cái áo choàng Toga mà Caesar đã mặc ngày hôm đó ra hiện trường. Trên áo vẫn còn nguyên vẹn 23 cái lỗ thủng lỗ rỗ. Nền vải vốn dĩ trắng muốt nay đã bị máu tươi nhuộm thành một màu đỏ quạch. Dưới ánh lửa bập bùng của buổi chập tối, nó càng toát lên vẻ âm u, rùng rợn. Chiếc áo choàng nhuốm máu cùng 23 vết thương trên thi thể giả đã tạo thành một bản cáo trạng không lời, nhắc nhở người dân La Mã về nỗi đau đớn và sự trừng phạt tàn khốc mà Caesar phải chịu đựng trước lúc lâm chung.

Đám dân đen bu quanh làm sao chịu nổi cú sốc thị giác này. Ngọn lửa phẫn nộ trong nháy mắt đạt đỉnh Max ping, tất cả đồng thanh gào thét rống lên: Trừng trị nghiêm khắc lũ hung thủ! Đặc biệt là mấy cái thằng vong ân bội nghĩa kia, lôi cổ chúng nó ra đập chết mẹ chúng nó đi!

Thùng thuốc súng đã bị kích nổ hoàn toàn.

Nếu như trước lúc tang lễ bắt đầu, vẫn còn một bộ phận quần chúng chưa rõ sự tình có ý kiến với Antony, thì bây giờ, cơn thịnh nộ của tất cả mọi người đã khóa chặt mục tiêu vào những kẻ đã giết hại Caesar.

Hiện trường sục sôi phẫn nộ. Thậm chí có những người chẳng thèm đợi đến lúc thi thể Caesar được hỏa táng, đã rầm rập kéo từng đoàn đến bao vây nhà của Cassius và Marcus (lúc này Decimus đã nhanh chân chuồn khỏi thành Rome từ trước). Cảnh tượng này khiến mấy tên sát thủ sợ tè ra quần. Ngay trong đêm hôm đó, toàn bộ 14 kẻ tham gia vụ ám sát đã phải xách váy bỏ chạy khỏi Rome.

Đó chính là hiệu ứng mà Antony muốn thấy.

Đến nước này, dù có là một con lợn thì cũng nhìn ra được vấn đề: Antony CỐ TÌNH làm thế.

Vậy câu hỏi đặt ra là: Antony giở trò này để làm gì?

Chuyện này cũng chẳng khó đoán. Vấn đề nằm ngay ở bản Di chúc của Caesar.

Hoặc nói chính xác hơn, là do người mà Caesar chỉ định thừa kế không phải là Antony, mà là Octavian.

02

Nhà Chính trị đại tài

Đứng từ góc độ của Antony mà nghĩ thì đúng là cay thật: Ông đây theo đuôi làm trâu làm ngựa hầu hạ sếp bao nhiêu năm, kết quả sếp chọn một thằng nhãi ranh vắt mũi chưa sạch làm người thừa kế thì chớ, lại còn bắt ông đây phải làm Bảo mẫu chống lưng cho nó (Di chúc Caesar yêu cầu Antony làm người giám sát thi hành di chúc). Cái lão hói này, chết rồi mà vẫn còn lôi ông đây ra làm công cụ, sao ông không lên trời luôn đi?

Ôm một cục tức to đùng như thế, nên mới có màn kịch trên: Antony mượn sức hút siêu khủng của Caesar trong lòng dân chúng để chơi khăm bọn Cassius. Đám kia phải cuốn gói khỏi Rome, thế thì thành Rome lúc này chẳng phải sẽ trở thành sân khấu solo của một mình Antony sao?

Một khi đã ôm trọn thành Rome, đồng nghĩa với việc Antony sẽ thâu tóm toàn bộ đại quyền. Có cái bệ đỡ này, ông ta có thể quay xe, chĩa thẳng họng súng vào Octavian. Mày là người thừa kế do Caesar chỉ định thì sao nào? Muốn chính thức nhận di sản của Caesar thì mày bắt buộc phải mò về Rome làm thủ tục. Mà một khi tao đã làm trùm ở Rome, chỉ cần mày dám thò mặt vào, tao sẽ bóp chết mày không trượt phát nào. Cuối cùng mày sẽ chẳng làm nên trò trống gì, và tao mới là người chốt hạ mọi thứ. Đến lúc đó, tao đứng ra dọn dẹp tàn cuộc, thì người thắng cuối cùng chắc chắn là tao.

Phải nói là tiếng gõ bàn tính của Antony kêu lách cách vang trời. Nhưng vấn đề là: Kịch bản này của ông ta liệu có thành công không?

Thực ra, câu hỏi này nên được đổi thành: Antony muốn cười đến cuối cùng, ông ta bắt buộc phải xử đẹp tất cả mọi người, đặc biệt là kẻ thừa kế do Caesar tự tay chọn - Octavian. Nếu thủ đoạn của Antony thực sự bá đạo, ông ta tất nhiên sẽ cầu được ước thấy. Nhưng nếu Octavian lại cao tay hơn một bậc, thì kết cục của Antony chắc chắn sẽ không có gì tốt đẹp.

Nói cách khác, giữa hai ứng cử viên này, bạn đặt cửa cho ai?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta phải nói về người thừa kế do Caesar chỉ định, vị Hoàng đế khai quốc tương lai của Đế chế La Mã: Octavian.

Đối với nhân vật này, tôi chỉ có một lời đánh giá: Thiên tài.

Tại sao lại nói vậy? Để tôi lấy một ví dụ là bạn sẽ hiểu ngay.

Năm 1978, một học giả người Mỹ tên là Michael H. Hart đã xuất bản một cuốn sách gây chấn động thế giới mang tên The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History (100 Nhân vật Ảnh hưởng nhất Lịch sử Nhân loại). Ông đã chọn ra 100 nhân vật có số có má nhất trong lịch sử nhân loại để xếp hạng.

Trong top 20 nhân vật máu mặt nhất của danh sách này, chủ yếu tập trung vào lĩnh vực tôn giáo và khoa học (tổng cộng 16 người). Riêng Top 10 thì toàn bộ là các đại ca tôn giáo và khoa học. Ví dụ như Số 1 là Người sáng lập Hồi giáo Muhammad, Số 2 là Newton, Einstein xếp thứ 10. Trung Quốc thì có Khổng Tử xếp thứ 5, Thái Luân (người phát minh ra giấy) xếp thứ 7.

Nhưng từ vị trí thứ 11 đến 20, ngoài 6 nhân vật thuộc mảng Tôn giáo/Công nghệ, thì lần đầu tiên xuất hiện 4 NHÀ CHÍNH TRỊ. Lần lượt là: Lenin ở vị trí thứ 15, Tần Thủy Hoàng ở vị trí 18, Augustus ở vị trí 19 và Mao Trạch Đông ở vị trí 20.

Ban đầu khi danh sách này vừa ra lò, Michael H. Hart đã ăn đủ gạch đá. Bởi vì việc đánh giá ai xịn nhất chẳng có một tiêu chuẩn chung nào để tất cả cùng ok cả. Ví dụ việc ông ta xếp một đống nhân vật công nghệ và tôn giáo lên quá cao khiến nhiều người không phục, chửi ông ta quá chủ quan.

Tuy nhiên, nếu chúng ta bỏ qua cái bảng xếp hạng tuyệt đối, mà nhìn vào thứ hạng tương đối trong từng lĩnh vực nghề nghiệp cụ thể, thì cái bảng xếp hạng này lại khá là Uy tín. Ngày nay, rất nhiều học giả trên thế giới khi nghiên cứu về những nhân vật vĩ đại nhất và những cống hiến quan trọng nhất trong các lĩnh vực, vẫn dùng cái danh sách năm 1978 này làm tài liệu tham khảo quan trọng.

Vậy theo logic này, nếu chúng ta tách riêng cái mảng Chính trị gia ra để soi, thì Augustus chỉ xếp sau Lenin và Tần Thủy Hoàng, chễm chệ ở vị trí THỨ 3.

Lưu ý nhé, đây là THỨ 3 TOÀN NHÂN LOẠI đấy.

Nói cách khác, trong mắt vị học giả người Mỹ này, nhân vật Octavian chuẩn bị lên sàn, vị Hoàng đế khai quốc tương lai của Đế chế La Mã Augustus Đại đế, trình độ chính trị của ông ta có thể lọt vào TOP 3 THẾ GIỚI!

Những ẩn ý sâu xa trong này, bạn cứ tự mình ngấm đi nhé.

Bây giờ bạn quay lại nghĩ xem cái câu hỏi lúc nãy: Bạn nghĩ Antony có cửa nào để đấu lại Octavian không?

03

Thiên tài xuất kích

Tuy nhiên, Octavian lúc mới ra sân này hoàn toàn chưa có cái phong thái oai phong lẫm liệt của vị Hoàng đế khai quốc tương lai. Lúc này, cậu ta chẳng qua chỉ là một thằng nhóc hỉ mũi chưa sạch, vừa tròn 18 tuổi 6 tháng.

Nói đến đây lại lòi ra một câu hỏi khác: Caesar bị ấm đầu hay sao mà lại chọn một thằng nhãi vắt mũi chưa sạch làm người thừa kế?

Nếu bạn luận đề sau 6 rưỡi, dĩ nhiên bạn sẽ khen Caesar mắt nhìn người tinh đời, nhận ra viên ngọc quý. Lý do đó thì không sai, nhưng đặt vào bối cảnh La Mã lúc bấy giờ thì chắc chắn là không đúng.

Octavian tên gốc là Gaius Octavian Thurinus. Cậu ta là cháu ngoại của chị gái Caesar, xuất thân từ một gia đình trọc phú thuộc tầng lớp Kỵ sĩ. Như phần trước đã kể, gia tộc Caesar tuy là quý tộc lâu đời ở La Mã, nhưng ngặt nỗi gia đạo sa sút, đến đời Caesar thì thành ra bọn quý tộc mạt rệp. Thế nên để tìm lối thoát, gia tộc Caesar đành phải hạ mình, tìm kiếm các cổ phiếu tiềm năng từ tầng lớp dưới (Kỵ sĩ hoặc Bình dân) để liên hôn, nhằm duy trì địa vị và vinh quang của gia tộc. Điển hình là cô của Caesar từng lấy ông trùm chân đất Marius.

Đến thế hệ của Caesar, gia tộc họ vẫn duy trì chiến lược này. Caesar có hai người chị gái. Một người được gả cho Marcus Atius Balbus - người xuất thân từ tầng lớp Kỵ sĩ (và từng làm Quan Chấp chính). Hai vợ chồng đẻ ra một cô con gái tên là Atia. Lớn lên, Atia lại được gả cho một người khác cũng xuất thân từ tầng lớp Kỵ sĩ là Gaius Octavian Thurinus (từng làm Thống đốc Macedonia). Và đứa con do Atia và ông Octavian này đẻ ra chính là chàng thanh niên Octavian đang chuẩn bị lên sàn lúc này, Hoàng đế khai quốc tương lai của Đế chế La Mã.

Vâng, bạn không nhìn nhầm đâu, thằng con và ông bố có cái tên giống hệt nhau. Đây cũng là một trong những điểm hãm nhất khi đọc lịch sử phương Tây.

Và mọi người cứ chuẩn bị sẵn tinh thần đi, sau này cái kiểu đặt tên 4 lạng này sẽ xuất hiện ngày càng nhiều, lại còn trừu tượng vãi cả chưởng. Việc con giống tên bố thế này mới chỉ là món khai vị thôi, đợi đến lúc cuối đời Octavian chọn người kế vị, thì cái trò đặt tên lúc đó mới gọi là đỉnh cao của sự lú lẫn.

Quay lại câu chuyện, nhìn vào gia phả thì Octavian là cháu ngoại của chị gái Caesar. Gọi theo vai vế thì Caesar là Ông cậu của Octavian.

Phần trước đã nói, Caesar cả đời chỉ có một mụn con gái (Julia), mà ở La Mã phụ nữ không được quyền thừa kế hợp pháp. Nhưng bù lại, La Mã lại cực kỳ coi trọng chế độ con nuôi. Luật quy định: Phàm là người được nhận làm con nuôi, bất kể có chung dòng máu hay không, đều được công nhận là người thừa kế hợp pháp.

Thế nên, khi Caesar đã công thành danh toại và bắt đầu nghĩ đến chuyện người nối dõi. Nhìn quanh đi quẩn lại, chỉ còn sót mỗi cái mầm non Octavian này là còn dính chút huyết thống của gia tộc Caesar. Thế là khi Octavian bước vào tuổi thiếu niên, Caesar đã bế cậu nhóc về bên cạnh để đào tạo, từng bước từng bước cho cậu ta tham gia vào những chuyện lớn nhỏ. Theo kế hoạch ban đầu của Caesar, ông ta định chờ thêm cỡ chục năm nữa, đợi Octavian cứng cáp hẳn rồi mới chính thức đẩy cậu ta ra làm người kế vị.

Và kết quả cuối cùng thì ai cũng biết: Caesar bất thình lình bị ám sát, làm đổ bể mọi kế hoạch. Điều này giải thích tại sao khi Di chúc được công bố, tất cả mọi người đều ngớ người: Tại sao Caesar lại chọn một thằng nhóc Octavian mà không ai biết mặt, lại còn non choẹt vắt ra nước như thế này? Là bởi vì Octavian lúc bấy giờ vẫn còn đang ở trong Làng tân thủ đánh quái cày cấp, thì lấy đâu ra độ nhận diện trong mắt giang hồ.

Octavian cứ thế đường đột xuất hiện trước mắt bàn dân thiên hạ khi tuổi đời còn quá trẻ. Khi Antony đọc tên Octavian, tất cả đều thấy chưng hửng. Tiêu biểu nhất là lão Cicero, ông già này lúc đó đã buột miệng thốt ra một câu:

Octavian là thằng quái nào?

Câu nói này sau đó đã trở thành câu nói nổi tiếng nhất mà Cicero để lại cho hậu thế, sức ảnh hưởng thậm chí còn vượt xa mọi bài diễn thuyết hay bài viết nào của lão.

Bởi vì người ta quả thực không biết vị thần tiên phương nào mới giáng trần này là ai.

Nhưng cũng đừng vội, các vị sẽ sớm biết thằng nhãi này là ai thôi. Hơn nữa, đó sẽ là một sự giác ngộ mang lại nỗi đau thấu xương thấu thịt, bởi vì toàn bộ những kẻ đang ngồi ở đây hôm nay, tương lai ĐỀU SẼ CHẾT TRONG TAY CẬU TA.

Chuẩn bị sẵn sàng mà run sợ đi, Thiên tài đến rồi đây.

Caesar bị ám sát vào ngày 15 tháng 3, nhưng đến khi tin tức bay đến tai Octavian thì đã là đầu tháng 4.

Lúc bấy giờ, Octavian đang ở tỉnh Macedonia thuộc Hy Lạp. Như phần trước đã nói, Caesar vốn dĩ lên kế hoạch viễn chinh Parthia để trả thù cho Crassus, nên trước đó đã điều động 6 quân đoàn đến tập kết tại tỉnh Macedonia. Từ đây, chỉ cần vượt qua eo biển Dardanelles là đặt chân lên khu vực Tiểu Á/Trung Đông, giáp mặt ngay với Đế quốc Parthia (khu vực Iran, Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay).

Octavian, với tư cách là hạt giống đỏ được Caesar bồi dưỡng trọng điểm, đương nhiên phải được ném vào quân đội để cọ xát rèn luyện. Thế nên, chàng trai 18 tuổi Octavian lúc đó cũng hành quân theo 6 quân đoàn này đến Hy Lạp.

Khi tin tức Caesar chỉ định cậu làm người thừa kế được công bố, bài toán nan giải đầu tiên bày ra trước mắt Octavian là: Có nên nhận cục vàng từ trên trời rơi xuống này không?

Theo logic của người bình thường thì ngu gì mà không nhận. Nhưng nếu Octavian nắm lấy cơ hội này, cậu bắt buộc phải trở về Rome. Đừng quên rằng, thành Rome lúc này bủa vây toàn sát cơ, bất cứ kẻ nào trong đó lôi ra cũng toàn là lũ cáo già ngàn năm ăn thịt người không nhả xương. Bắt một thằng ranh con mùi sữa chưa sạch đơn thương độc mã mò về Rome, nhìn kiểu gì cũng thấy giống đi vào chỗ chết.

Cục vàng thì cũng là cục gạch cứng. Nếu Thiên linh cái không đủ cứng, thì cái mớ Phú quý ngập trời kia có dâng tận miệng cũng vô phúc tiêu thụ.

Đứng trước câu hỏi này, gia đình và bạn bè của Octavian quây quần lại, vô cùng xoắn xuýt. Nhưng nam chính Octavian thì lại bình chân như vại, thái độ cực kỳ đơn giản: VỀ ROME.

Bởi vì Thiên linh cái của cậu ta đủ cứng!

01

Nghệ thuật Vuốt đuôi đỉnh cao

Đầu tháng 4, Octavian vượt biển từ Hy Lạp, đổ bộ lên cảng Brundisium ở miền Nam nước Ý.

Chuyến đi lần này, Octavian chỉ mang theo duy nhất một người bạn đồng hành. Xin mọi người ngay lúc này hãy khắc cốt ghi tâm cái tên của người bạn này: Agrippa.

Tại sao phải nhớ tên người này? Theo diễn biến của câu chuyện phía sau, tự khắc các bạn sẽ hiểu. Còn bây giờ, các bạn chỉ cần biết: Đây là vị Đại tướng mà Caesar ĐẶC BIỆT để lại cho Octavian. Anh ta sẽ trở thành Đệ nhất Công thần, Đệ nhất Trọng thần của Đế quốc La Mã, hoàn toàn xứng đáng với danh hiệu Trụ cột chống trời của Đại đế Augustus.

Sau khi dẫn Agrippa đổ bộ lên Ý, Octavian không phi thẳng về Rome ngay, mà đặc biệt rẽ ngang đi thăm hỏi một người quen cũ của chúng ta: Cicero.

Lúc này, Cicero không có ở Rome. Vì Rome đang quá loạn, để bảo toàn mạng sống, lão đã dọn về căn biệt thự nông thôn ở vùng Naples. Và thật trùng hợp, gia đình Octavian cũng có nhà ở Naples, cách biệt thự của Cicero chẳng bao xa. Thế là ngay sau khi đoàn tụ với bố mẹ, vừa nghe tin Cicero đang ở gần đó, thằng nhóc này lập tức xách mông chạy sang diện kiến.

Hơn nữa, thái độ của Octavian phải nói là cực kỳ nịnh nọt.

Chú ý cách tôi dùng từ nhé: Nịnh nọt, và lại còn là Cực kỳ.

Lúc bấy giờ, Cicero đang là Trùm cuối của Viện Nguyên lão. Sau bao năm nội chiến, nhân tài trong Viện Nguyên lão rụng như lá mùa thu. Trong 900 nghị viên, số người từng làm Quan Chấp chính chỉ còn vỏn vẹn 17 mạng. Và Cicero là kẻ có thâm niên sâu nhất, uy vọng cao nhất trong số 17 người đó. Dù sao lão cũng từng làm Quan Chấp chính, từng diễn tuồng đấu đá với Caesar và Pompey, lại còn là Siêu anh hùng nghiền nát Âm mưu Catiline. Từng ấy thành tích gộp lại đủ để lão Out trình đè bẹp lũ cùi bắp trong Viện Nguyên lão, chễm chệ trở thành Gà chọi số một trong đám gà công nghiệp.

Thế nên Octavian mới phải vội vàng chạy đến bái kiến ngay tắp lự. Nói hoa mỹ là chào hỏi bậc tiền bối, nói thô bỉ thì gọi là quỳ liếm.

Cái chuyện quỳ liếm thì ai cũng hiểu được, chẳng có gì đáng xấu hổ trong chính trị. Nhưng Octavian lại nâng cái trò này lên một tầm cao nghệ thuật mới, bởi vì cái TƯ THẾ quỳ của cậu ta nó kinh thế hãi tục quá.

Câu đầu tiên khi vừa gặp mặt Cicero, Octavian đã cất tiếng gọi: TRỌNG PHỤ.

Nếu bạn không hiểu Trọng phụ nghĩa là gì, để tôi dịch sang ngôn ngữ mạng: Daddy.

Phải nhớ rằng, Octavian là con nuôi của Caesar, Caesar mới là ba của mày. Bây giờ mày vừa há mồm ra đã gọi Cicero là Ba, thế cái ghế làm Ba của Caesar vứt đi đâu? Hơn nữa, lúc sinh thời Caesar và Cicero không ưa gì nhau, mày nhận Cicero làm Ba không sợ Caesar bật nắp quan tài sống dậy bóp cổ à?

Da mặt Cicero dù có dày cỡ cái thớt, nghe xong câu này cũng phải đỏ mặt tía tai vì sượng trân. Nhưng Octavian thì không thấy ngại ngùng tí nào, cứ một câu Ba nuôi, hai câu Ba nuôi gọi ngọt xớt, vang xa 30 dặm vẫn nghe thấy. Gặp mặt xong, Octavian bắt đầu tung hô Cicero lên tận mây xanh. Đáng nói là thằng nhóc này không hề chém gió mấy câu sáo rỗng qua loa, mà đánh thẳng trọng tâm vào cái Thành tích nghiền nát Âm mưu Catiline của lão.

Phải biết rằng, thời khắc vinh quang nhất trong cả cuộc đời Cicero chính là lúc làm Quan Chấp chính đã một tay hóa giải Âm mưu Catiline, bảo vệ nền Cộng hòa La Mã. Nhờ vụ đó mà Viện Nguyên lão đã đặc biệt ban cho lão cái danh hiệu kêu rổn rảng: Người cha của Tổ quốc. Cái CV lấp lánh này đã trở thành nguồn vốn chính trị lớn nhất để lão chém gió cả đời trên chốn quan trường. Cái thời huy hoàng đó khiến Cicero ngạo nghễ đến mức, gặp ai mở mồm ra cũng phải lải nhải nhai lại cái điệp khúc đó, gáy suốt cả một đời. Đến mức trong Viện Nguyên lão, có mấy nghị viên bị lão làm phiền đến mức không chịu nổi, cứ thấy lão há mồm nhắc đến vụ đó là hoặc la ó ném đá, hoặc đứng dậy bỏ về luôn.

Từ đó bạn có thể thấy, Cicero là một kẻ cực kỳ phù phiếm hám danh, và điểm lên đỉnh của sự hám danh đó chính là vụ nghiền nát Âm mưu Catiline.

Vậy mà giờ đây, Octavian lại bám chặt lấy cái điểm này mà thổi phồng không ngớt. Chiêu này quả thực quá hiểm, quá chuẩn, quá tàn nhẫn! Nó tương đương với việc chọc đúng điểm G của Cicero, khiến lão nghe sướng rơn từng lỗ chân lông. Thế là đối mặt với Octavian, lão chẳng buồn giữ cái phông bạt nào nữa, mà tươi cười hớn hở tiếp đón.

Đọc đến đây, bạn cảm thấy thế nào?

Bạn có thể nói Nghìn chiêu vạn thức, chỉ có nịnh bợ là không bao giờ lỗi thời, nhưng cái trò nịnh bợ này nó cũng đòi hỏi hàm lượng kỹ thuật cao lắm đấy. Nhìn cái cách Octavian bợ đỡ đi: Từ khả năng nhìn mặt gửi vàng, trình độ đọc vị biểu cảm, nghệ thuật dùng từ, cho đến cái sự co giãn dẻo dai (cần gập lưng là gập lưng ngay 90 độ) của bản thân, tất cả đều được căn ke vừa vặn đến mức hoàn hảo. Cái phong thái này không giống một thằng nhóc 18 tuổi tí nào, mà giống hệt một con cáo già đã lăn lộn giang hồ mấy chục năm.

Có người bảo Octavian tuổi ít mà mưu sâu, thực ra đấy là nói giảm nói tránh thôi. Bản chất Octavian là một thiên tài chính trị không cần thầy dạy, thậm chí có thể gọi cậu ta là một con thú chính trị. Cậu ta có một cái đầu lạnh tanh, tính toán chi ly chính xác, thể hiện ra bên ngoài sự bình tĩnh đến tột độ, tỉnh táo đến tột độ, thực dụng đến tột độ và cũng đầy tính lừa lọc đến tột độ. Tôi như nhìn thấy đằng sau cái bộ mặt khiêm nhường, nịnh nọt kia của Octavian là một khuôn mặt dữ tợn, hung tàn và vô cùng đáng sợ.

Đối với Cicero mà nói, đây là một đối thủ còn khủng khiếp hơn cả Caesar.

Xin mọi người nhất định phải ghim chặt cái cảnh kinh điển Octavian đến bái kiến Cicero này: Hãy nhớ kỹ cái bộ mặt hợm hĩnh ra dẻ của Cicero, và cũng nhớ kỹ cái dáng vẻ ngoan ngoãn hiểu chuyện của Octavian. Ký ức về cảnh tượng này của bạn càng sâu đậm, thì diễn biến cốt truyện phía sau sẽ càng mang lại cho bạn sự chấn động tột cùng.

02

Không phải chuyện tiền nong

Sau khi nhận Ba nuôi ở chỗ Cicero xong, Octavian lập tức lên đường đến Rome.

Cuối tháng 4, Octavian cuối cùng cũng bước vào thành Rome và diện kiến Antony, người đang ngồi ghế Quan Chấp chính.

Octavian bày tỏ với Antony việc mình chấp nhận thân phận Con nuôi của Caesar. Cậu yêu cầu Antony tôn trọng Di chúc của Caesar, nhanh chóng bàn giao toàn bộ di sản của Caesar cho mình. Trong đó, quan trọng nhất, và cũng là thứ Octavian chỉ mặt điểm tên đòi bằng được: Chìa khóa kho bạc chứa 3/4 tài sản đứng tên Caesar. Cậu yêu cầu Antony phải nôn ra ngay lập tức.

Kết quả chẳng có gì bất ngờ: Antony say NO.

Mặc dù ai cũng biết tỏng Antony đang giở trò lưu manh, nhưng ngặt nỗi cái bộ mặt lưu manh của ông ta lại rất có trình độ: Bởi vì ông ta đứng vững trên cơ sở pháp lý.

Nói thế nghĩa là sao?

Caesar ghi rành rành trong di chúc: Nhận Octavian làm con nuôi và chỉ định làm Người thừa kế số một. Theo logic này, đầu tiên Octavian phải thành con nuôi của Caesar đã, rồi sau đó mới được kế thừa di sản.

Vậy hiện tại Octavian đã là con nuôi của Caesar chưa?

Rất tiếc, chưa!

La Mã cực kỳ coi trọng luật nhận con nuôi. Bất kể có quan hệ huyết thống hay không, cứ thành con nuôi là được hưởng chế độ như con đẻ. Một việc trọng đại như thế tuyệt đối không thể chỉ dùng nước bọt chém gió là xong, mà phải trải qua một quy trình vô cùng nghiêm ngặt. Thời đó ở La Mã, quy trình nhận con nuôi phải được tổ chức tại đền thờ, bắt buộc phải mời vị Đại tư tế đứng ra làm chứng, tất cả phải đứng trước mặt thần linh mà thề thốt. Chỉ khi hoàn thành trọn vẹn buổi lễ này, bạn mới được công nhận là con nuôi của người khác về cả mặt pháp lý lẫn luân lý.

Nhưng lúc Caesar còn sống đã làm cái quy trình này đâu!

Caesar căn bản chả bao giờ nghĩ mình lại ngỏm sớm thế, nên mỗi lần xuất quân viết di chúc cũng chỉ là làm cho có thủ tục thôi. Kế hoạch ban đầu của Caesar là tiếp tục phát sáng phát nhiệt thêm mười mấy năm nữa, đợi đến lúc Octavian tầm 30 tuổi, mọi điều kiện kế vị đều chín muồi, thì lúc đó dắt nhau đi làm thủ tục nhận con nuôi cũng chưa muộn.

Chính sự không vội này của Caesar đã rước họa vào thân cho Octavian hiện tại.

Caesar ghi rõ trong di chúc Antony là Người thi hành di chúc. Bây giờ Antony lấy cái Thân phận con nuôi chưa hợp pháp ra để bắt bẻ, hoàn toàn có thể cãi lại một cách quang minh chính đại rằng: Tao đang tuân thủ nghiêm ngặt trách nhiệm của Người giám sát đấy nhé. Pháp lý chuẩn không cần chỉnh, mày làm gì được tao?

Nhìn từ góc độ này, Antony cũng không phải cái loại chỉ có cơ bắp không có não như trên phim ảnh hay tivi hay bôi bác đâu, người ta cũng có sạn trong đầu đấy.

Đọc đến đây, có thể bạn sẽ cãi: Đã bảo quy trình nhận con nuôi chỉ cần Đại tư tế gật đầu là xong, thế thì đi đi đêm (cửa sau) đút lót cho Đại tư tế là giải quyết được chứ gì?

Lý thuyết thì nghe mượt đấy, nhưng lý thuyết phải đi đôi với thực hành.

Đại tư tế của La Mã lúc bấy giờ là Lepidus. Ông nội này lúc trước là Đội trưởng Kỵ binh do đích thân Caesar dắt tay dìu dắt, theo lý mà nói thì không có lý do gì để gây khó dễ cho Octavian trong chuyện này. Thế nhưng, ông nội này lại dính thêm một thân phận chí mạng khác: Là em rể của Antony.

Caesar thì xanh cỏ rồi, còn Antony hiện đang là trùm ở thành Rome, hai người lại còn là anh vợ em rể. Nếu bạn là Lepidus, bạn sẽ chọn phe nào?

Nói đến đây lại nảy sinh một vấn đề nữa. Phải biết rằng thứ Caesar chỉ định cho Octavian thừa kế không phải là tiền, mà là quyền lực. Cớ sao Octavian vừa lết xác về Rome, việc đầu tiên làm lại là dán mắt vào đống tiền của ông già? Lẽ nào cái tương lai của thằng nhãi này chỉ đến thế thôi sao? Còn Antony tại sao cứ khư khư ôm rịt lấy đống tiền không chịu nhả, bộ ông ta cũng chỉ biết đến tiền rồi à?

Rõ ràng là không thể.

Đối với đáp án của câu hỏi này, nếu bạn đã thẩm thấu hết các phần trước viết về Caesar, chắc chắn bạn đã đoán ra.

Như đã nói ở trước, Caesar có thể đứng vững gót chân giữa chốn quan trường La Mã gươm đao bóng kiếm, để rồi xưng bá một phương, là nhờ dựa vào hai cái nền tảng cơ bản: Chính trị và Quân sự. Bệ đỡ quân sự chính là lực lượng quân sĩ được rèn giũa từ những chiến công hiển hách của ông ta. Bệ đỡ chính trị chính là Tầng lớp bình dân La Mã.

Nói cách khác, nền tảng quyền lực của Caesar xoay quanh 2 vai trò: Trùm Quân phiệt và Bang chủ Cái bang.

Bây giờ Caesar trong di chúc vứt lại cho Octavian một đống tiền siêu to khổng lồ, mục đích không phải để cậu ta làm thiếu gia ăn chơi, mà là để cậu ta dùng số tiền đó đi thu mua lòng người, kiểm soát quân đội. Nói toẹt ra, việc Caesar phát tiền cho mỗi người dân La Mã, không phải chỉ đơn thuần là trò rải tiền từ thiện, mà là dọn đường để Octavian chính tay đi rải tiền. Thông qua cách này, Caesar ngầm báo cho dân đen và anh em trong quân đội biết: Cái thằng nhóc này là người nhà của tao đấy, sau này tụi mày chiếu cố nó giùm tao nhé.

Chỉ khi làm được thế, di sản của Caesar mới có thể sang tên đổi chủ danh chính ngôn thuận cho Octavian được.

Tức là sao? Đống tiền trong di chúc của Caesar liên quan trực tiếp đến tính hợp pháp chính trị và họng súng của Octavian. Đây không phải là chuyện tiền nong! Rõ ràng nó là vấn đề chính trị!

Đó chính là lý do vì sao Octavian vừa mở miệng ra là đòi ngay món tiền này. Và Antony cũng không phải thằng ngu, gã từ chối thẳng thừng chính là để chặn đứng không cho di sản chính trị của Caesar chuyển nhượng trót lọt sang tên Octavian.

Đúng là: Không có thằng nào là dạng vừa!

03

Thế nào gọi là mãnh nhân

Trong mắt người ngoài, đường đi nước bước của Octavian coi như bị Antony bít chặt hoàn toàn. Vậy Octavian còn tuyệt chiêu nào không?

Đương nhiên là có.

Không những có, mà còn cực kỳ hiểm độc.

Octavian thừa biết Antony đang chơi trò lưu manh, nên cậu ta cũng không thèm phí nước bọt đôi co nữa. Thằng nhãi này lập tức quay lưng bước ra khỏi cửa, đi tìm một người.

Người này tên là Matius.

Vị Matius này có hai thân phận khủng: Một là nhà băng máu mặt top đầu thành Rome bấy giờ. Hai là một trong những bạn nối khố của Caesar lúc sinh thời.

Đọc đến đây, bạn đã đoán ra Octavian định làm trò gì chưa?

Chuẩn cmnr: Vay tiền.

Nói đến chuyện vay tiền thì đó chính là tuyệt kỹ ép đáy hòm của Caesar. Các bạn cứ lật lại mấy phần Chiến tích lẫy lừng trước đây của Caesar là đủ hiểu độ bá đạo. Octavian từ nhỏ lẽo đẽo theo Caesar nên cũng đã quen, đối với cái trò này đương nhiên quá thấu đáo. Thế là khi bị dồn vào chân tường, tuyệt chiêu của Octavian dùng y chang cái bài của ông cậu ngày xưa.

Octavian xách mông đến bái kiến Matius, kể lể hoàn cảnh xong xuôi là há mồm đòi vay tiền ngay, lại còn là một khoản khổng lồ. Vay một mớ tiền to đùng mà không biết lúc nào trả được thế này, người bình thường nghe xong chắc chắn vắt chân lên cổ chạy. Ấy thế mà vị Matius của chúng ta không chần chừ một giây nào, lập tức gật đầu cái rụp. Ông ta cấp tốc set up một bữa nhậu, mời toàn bộ giới siêu giàu chóp bu ở Rome đến lập thành một Tập đoàn ngân hàng (số tiền quá lớn, một người cân không nổi). Kết quả là 2 tháng sau, cục tiền khổng lồ đó thực sự đã rơi vào túi Octavian.

Mỗi lần đọc đến đoạn này, tôi lại phát ra tiếng thở dài cảm thán từ tận đáy lòng: Tặng than sưởi ấm trong ngày tuyết lạnh, đây mới là hảo huynh đệ đích thực. Kết giao được với một người bạn như thế, vừa là cái phước của Caesar, lại vừa minh chứng từ một góc độ khác rằng: Caesar quả thực là một thiên tài có sức hút nhân cách siêu việt.

Bây giờ Octavian đã có tiền, mọi chuyện khác liền dễ như ăn kẹo.

Việc đầu tiên Octavian làm là hiện thực hóa lời hứa trong di chúc của Caesar: phát tiền mặt 300 Sesterces cho mỗi một công dân La Mã. Chưa hết, cậu ta còn mở Đại yến tiệc, bao trọn gói cho toàn thể già trẻ lớn bé thành Rome một chầu no say bét nhè.

Có thể tưởng tượng ra, dân đen La Mã cảm động đến mức khóc sưng cả mắt, nước mũi chảy ròng ròng.

Và ngay lúc bà con cô bác đang ăn no uống say cắn hạt dưa chém gió, thì những drama phía sau giữa Octavian và Antony được ai đó cố tình rò rỉ ra ngoài một cách vô cùng đúng lúc đúng chỗ: Dân La Mã lúc này mới bàng hoàng nhận ra, Hóa ra số tiền mình cầm trên tay là do cháu nó đi vay nợ mới có. Khổ thân thằng bé quá, xem ra mấy anh em mình thương nó không uổng công, từ nay về sau phiếu bầu cứ nhắm mắt mà quẹt hết cho nó thôi. Quay sang nhìn Antony thì lại thành: Cái thằng này không ra hình người, nhìn xem mày bắt nạt con nhà người ta ra nông nỗi nào, đúng là súc sinh!

Cảm xúc của dân chúng vừa lên đỉnh, lập tức đẩy Antony vào một cái thế bế tắc tột cùng. Bởi vì lúc này, đống tiền kia không những không trói buộc được Octavian nữa, mà còn biến Antony thành một gã hề cấp vũ trụ. Bây giờ người ta đã lo liệu xong xuôi hết rồi, mày cứ khư khư giữ khư khư ôm cái đống tiền đó chỉ làm hình ảnh của mày tồi tệ thêm. Nhưng nếu mày ói tiền trả lại, thì chẳng phải mày tự thừa nhận những lời dân đen chửi mày là đúng mười mươi sao? Huống hồ lúc này mà nôn tiền ra thì đã quá muộn rồi. Octavian không thèm cảm ơn mày đâu, có khi vừa đếm tiền nó vừa cười khẩy chửi thầm trong bụng: Đúng là thằng óc chó.

Ngược lại, nhìn sang Octavian thì thấy thắng đậm: Thành công lôi kéo được tầng lớp bình dân La Mã, đỡ gọn gàng toàn bộ bệ đỡ chính trị mà Caesar để lại. Cái ngai vàng Bang chủ Cái bang của La Mã, Octavian coi như đã ngồi ấm mông. Tuyệt cbn diệu hơn nữa là, loạt thao tác này của Octavian nhìn bề ngoài thì có vẻ trầy da tróc vẩy, bò lết thảm thương, nhưng lại được cậu ta khéo léo đóng gói thành một màn khổ nhục kế vắt kiệt nước mắt của dân đen. Vừa húp trọn một đống lưu lượng, lại vừa đạp đối thủ lọt thỏm xuống hố. Cả thể diện lẫn thực lợi, hốt trọn ổ mỏi tay không hết.

Bạn thấy Octavian có bá không?

He he, còn lâu mới hết nhé.

Ngay sau khi phát tiền xong, từ tháng 7, Octavian tung chuỗi sự kiện Tưởng niệm kéo dài ròng rã 2 tháng trời ngay giữa lòng Rome. Đối tượng được tưởng niệm tất nhiên là Caesar. Cách thức tưởng niệm thì ngoài việc dựng tượng Caesar khắp hang cùng ngõ hẻm, công khai thổi phồng công đức vĩ đại của ông cậu ra, còn có các màn đấu Giác đấu sĩ liên hoàn cước, cộng thêm đủ các loại hình giải trí ăn chơi nhảy múa đi kèm. Tóm lại là: Đốt tiền như đốt rác để làm hài lòng đám dân đen.

Mấy cái Tool này thì cũng là bài cũ rích cả rồi. Nhưng Octavian lại lén nhét thêm hai chiêu độc bản vào trong mấy trò cũ đó.

Chiêu thứ nhất: Cậu ta đề xuất lấy danh xưng tiếng Latin Julius của gia tộc Caesar làm tên gọi cho tháng 7. Đề xuất này lập tức được Đại hội Công dân thông qua cái rụp. Từ đó về sau, tháng 7 của La Mã được gọi là tháng Julius. Bạn nhìn cái chữ Julius này có thấy quen quen không? Đúng rồi đấy, nó chính là nguồn gốc của tháng 7 (July) trong tiếng Anh ngày nay.

Chiêu thứ hai: Trong suốt 2 tháng sự kiện tưởng niệm, hễ Octavian thò mặt ra đường, cái tên cậu ta công khai sử dụng không phải là tên thật Gaius Octavian Thurinus, mà là: Gaius Julius Caesar Octavianus. Tức là, Octavian đã dính chặt cái họ của gia tộc Caesar lên người mình khi xuất hiện trước công chúng.

Mọi người thử nghĩ xem Octavian làm trò này mang ý đồ gì?

Cậu ta đang mượn danh tiếng của Caesar để nâng kiệu làm giá cho bản thân mình!

Caesar chỉ định Octavian thừa kế di sản, nhưng Thừa kế mới chỉ là bước một, giữ được hay không mới là bài toán khó tiếp theo. Mời dân đen ăn nhậu chơi bời đương nhiên là một cách, nhưng cách đó không bền. Thế nên Octavian nhân lúc dân chúng đang phê pha cuồng nhiệt, liền bơm luôn hai chiêu này vào. Mọi người thử nghĩ xem hai chiêu này sẽ tạo ra Buff gì trong lòng dân chúng:

Lấy gia phả Caesar đặt tên cho tháng 7, đây không phải là đang thần thánh hóa Caesar sao?

Còn Octavian mỗi lần xuất hiện đều vác danh hiệu Caesar, điều này không khác gì việc trói chặt bản thân mình với Caesar vĩ đại.

Tình cảm của người dân thì đơn thuần lắm. Ba cái vòng vèo lắt léo trong Trò chơi chính trị họ không hiểu đâu, nhưng cái tên Caesar có sức nặng cỡ nào thì ai cũng rõ. Từ nay về sau, năm nào cứ đến tháng 7 là hệ thống tự động nhắc nhở dân La Mã về sự vĩ đại của Caesar. Vậy thì kéo theo đó, với tư cách là người thừa kế của Caesar, Octavian cũng sẽ Auto vĩ đại lên một lần mỗi năm. Lâu dần, sức nặng của Octavian trong lòng người dân La Mã sẽ ngày một tăng, và nền tảng chính trị của cậu ta sẽ kiên cố lên từng ngày từng giờ.

Những thủ đoạn này của Octavian, người tinh mắt liếc qua là đọc vị được ngay: Đây là mượn mác Caesar để vơ vét vốn liếng chính trị cho bản thân. Antony đương nhiên cũng nhìn thấu. Nhưng khổ nỗi, Lão lại không có cớ gì để bắt bẻ. Bởi vì mấy trò này của Octavian toàn là dương mưu không thể phá giải được.

Đầu tiên, một mớ sự kiện trong 2 tháng này không phải làm cho tao (Octavian), mà là làm cho Caesar.

Thứ hai, mặc dù tao bây giờ chưa được coi là con nuôi hợp pháp 100% của Caesar, nhưng cái chuyện Caesar chỉ định tao làm con nuôi thừa kế là rành rành giấy trắng mực đen trong di chúc. Lẽ nào chỉ vì tao chưa chạy xong quy trình giấy tờ mà cấm tao tổ chức chút hoạt động tưởng niệm cha nuôi tao? Huống hồ, mấy cái sự kiện này là do tao tự móc tiền túi ra làm, không thèm động đến một xu trong di chúc, không vi phạm pháp luật. Mày ý kiến cái gì?

Thế là, Antony chỉ còn biết giương mắt ếch lên nhìn Octavian ngày ngày leo trèo quậy tung chảo mà bất lực toàn tập.

Cứ rầm rộ phô trương như thế suốt 2 tháng trời, đến tháng 9, Octavian đón sinh nhật lần thứ 19 của mình. Đến lúc này, sẽ không còn ai dám hỏi cái câu thiểu năng như lão Cicero: Octavian là thằng quái nào? nữa. Bởi vì hiện tại ở thành Rome, đến cả thằng ăn mày cũng biết cái cậu thanh niên trẻ măng này rốt cuộc là thần thánh phương nào. Điều này cũng đồng nghĩa với việc: Octavian đã cắm rễ vững chắc tại một La Mã đầy rẫy hiểm ác. Và để làm được tất cả những điều không tưởng đó, tính từ lúc chính thức xuất hiện đến giờ, cậu ta dùng chưa đến nửa năm.

Cái thủ đoạn này, cái tầm này, hỏi bạn có tâm phục khẩu phục không?

Màn Debut (ra mắt) của Octavian xin khép lại tại đây. Thông qua màn thể hiện out trình trong nửa năm qua của cậu ta, chúng ta có thể chốt hạ một câu đánh giá:

Octavian là thằng quái nào?

Một mãnh nhân, một mãnh nhân chính hiệu 100%!

“Hannibal, Hannibal, Hannibal ad portas”

[Lịch sử La Mã] Chương 87: Sông Rubicon ver 2.0

Lúc này, Octavian đã đường hoàng bước vào Viện Nguyên lão, trở thành công chức nhà nước chính hiệu, lại còn nhờ sự đẩy thuyền của Cicero mà nắm luôn được binh quyền.

Về mặt lý thuyết, Octavian đã hội đủ điều kiện để tiếp quản di sản quân sự của Caesar.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là dọn dẹp chướng ngại vật. Muốn thâu tóm triệt để binh quyền của Caesar, Octavian còn thiếu một bước cực kỳ then chốt: Dọn dẹp sạch sẽ mấy thằng báo thủ ám sát Caesar!

Và trong cái danh sách đen đó, món khai vị đầu tiên dọn lên bàn chính là thằng phản phúc Decimus.

01

Thời tới cản không kịp

Trước tiên, hãy cùng điểm danh lại tình trạng của các người chơi tính đến thời điểm hiện tại:

Antony: Để nuốt trọn vùng Nam Gaul quan trọng nhất, gã dốc toàn lực quyết đập chết Decimus. Vì thế, gã đã gọi hồn 2 quân đoàn tinh nhuệ của Caesar, và bọn này đang trên đường kéo tới.

Decimus: Bị dồn vào chân tường, bắt buộc phải khô máu tới cùng. Trong tay gã lúc này cũng đang cắn răng giữ 2 quân đoàn.

Octavian: Nhờ trò kéo bè kết phái lộ liễu của Cicero, cậu ta đã lôi kéo thành công một bộ phận fan cuồng của Caesar, hiện cũng đang nắm 2 quân đoàn.

Hai vị Quan Chấp chính mới nhậm chức năm nay: Theo luật La Mã, mỗi người được chiêu mộ 2 quân đoàn, tổng cộng là 4 quân đoàn. Bọn họ cùng với 2 quân đoàn của Octavian đang hành quân lên phía Bắc để chi viện cho Decimus.

Nhìn cái sơ đồ này là thấy rõ cục diện: Antony chỉ huy 2 quân đoàn tấn công trực diện vào 2 quân đoàn của Decimus, trong khi từ phía sau lưng, 6 quân đoàn của thành Rome đang ầm ầm kéo tới chực chờ thông lỗ nhị gã.

Nói một cách dân dã: Antony 1 vs 4.

Nếu chỉ nhìn vào số liệu trên giấy, Antony không có tí cửa nào để ăn.

Thế nhưng, chính cái trận đánh tưởng chừng như tự sát này lại tạo nên oai danh hiển hách cho Antony. Bởi vì gã đã dùng vỏn vẹn 2 quân đoàn để đánh sấp mặt đội hình 8 quân đoàn của Decimus, Octavian và hai vị Quan Chấp chính xúm lại hội đồng.

Nhưng cái sự vi diệu lại nằm ở chỗ này: Màn trình diễn của Antony nghịch thiên là thế, nhưng kẻ thắng đậm cuối cùng lại không phải là gã, mà lại là cái cậu thanh niên Octavian mờ nhạt kia.

Kỳ lạ chưa? Octavian làm cách nào mà Húp được ván này?

Đáp án là: Ông trời đút cơm tận mồm.

Bạn không nhìn lầm đâu. Octavian có thể cười đến cuối cùng, hoàn toàn dựa vào cái độ may mắn nghịch thiên.

Trận chiến chính giữa Antony và Decimus diễn ra tại thành cổ Mutina ở miền Bắc nước Ý, nên sử sách gọi là Trận Mutina.

Ngay từ đầu, Decimus đã thừa biết mình không có cửa solo với Antony. Nhưng gã cũng biết tỏng đằng sau có 6 quân đoàn đang ùn ùn kéo tới. Thế là thằng nhãi này chơi bài tùa rụt cổ, rúc sâu vào trong thành Mutina làm cháu ngoan, sống chết không chịu ló mặt ra.

Antony đương nhiên đi guốc trong bụng Decimus. Gã cũng dư sức đoán ra rằng, nếu không dập tắt thằng này nhanh gọn lẹ, thì chốc nữa đây gã sẽ bị kẹp chả từ hai phía. Thế là Antony hạ sát thủ, ra đòn tàn độc, chỉ mất chục ngày đã nện cho đội quân của Decimus tàn phế hoàn toàn.

Vừa đập tơi tả Decimus xong thì 6 quân đoàn ở phía sau ập tới. Antony lập tức xoay người, khai màn trận đại chiến thứ hai.

Người bình thường chắc chắn không thể nào trụ nổi cái màn xa luân chiến kiểu này. Nhưng Antony dẫu sao cũng là hàng xịn do Caesar đào tạo ra. Gã dùng sức của 2 quân đoàn, cắn răng khô máu một trận long trời lở đất với 6 quân đoàn phe địch. Kết quả cuối cùng: Hai bên hòa nhau.

Tức là sao? Antony dựa vào trình độ chuyên môn thượng thừa, lấy 1 địch 3 mà không hề rớt phong độ. Còn phe Octavian và hai vị Quan Chấp chính thì thuần túy là lấy mạng người ra để lấp đầy lỗ hổng mới đổi lại được một kết quả hòa.

Đem hai bên ra cân đo, đẳng cấp cao thấp lộ rõ như ban ngày.

Sau trận chiến, Antony vừa trải qua hai trận tử chiến liên tiếp, thanh máu và nội tại của quân đội đã cạn kiệt. Nếu cứ tiếp tục nhây, chắc chắn gã sẽ thiệt. Do đó, Antony quyết định dẫn tàn quân rút lui về hướng châu Á, định bụng hội quân với ông em rể Lepidus (lúc này đang làm Thống đốc ở Syria).

Còn bên phía La Mã lại xảy ra một cái kết quả cực kỳ kịch tính: Hai vị Quan Chấp chính đã bị Antony đánh chết tươi ngay trên chiến trường!

Antony quả thực rất bá, đánh đấm cực nét. Ngay giữa chiến trường khói lửa, gã đã bắn tỉa chính xác 2 tên chỉ huy cao nhất, khiến quân La Mã như rắn mất đầu, đội hình rối loạn. Nhờ thế gã mới có thể lấy ít địch nhiều, chống đỡ được đợt tấn công của kẻ thù đông gấp 3 lần. Nhưng chính cái kết quả này lại bất ngờ quăng cho cậu thanh niên Octavian mờ nhạt một quả đào to chà bá: Hai vị Quan Chấp chính ngỏm rồi, thế thì trên toàn bộ chiến trường La Mã lúc này, kẻ duy nhất có giấy phép chỉ huy quân sự chỉ còn lại mình cậu ta. Và thế là, quyền chỉ huy 4 quân đoàn kia tự động rớt thẳng vào tay Octavian.

Chưa hết, vì thằng Decimus lúc nãy đã bị đập cho tàn phế, sau trận đánh nó liền bôi mỡ vào chân, cong mông bỏ chạy về hướng châu Á. Hậu quả là 2 quân đoàn Nam Gaul trong tay nó bỗng chốc bơ vơ như rắn mất đầu. Mà khéo làm sao, 2 quân đoàn này lại là vốn liếng cũ từng theo Caesar chinh chiến ở Gaul. Thấy chủ cũ bỏ chạy, ngoảnh mặt lại nhìn thấy Octavian đang đứng sừng sững với cái mác Người thừa kế Caesar, đám cựu binh này không tốn đến 1 giây đắn đo, đồng loạt quay xe đầu quân cho Octavian.

Cứ như thế, cộng thêm quyền chỉ huy 2 quân đoàn sẵn có, bỗng chốc trong tay Octavian có tới 8 quân đoàn. Phát tài to rồi!

Cái kết quả này đóng vai trò cực kỳ then chốt đối với cục diện lúc bấy giờ!

Mặc dù trải qua trận tử chiến ở Mutina, quân số của các quân đoàn đã bị bào mòn tơi tả, nhưng mấu chốt của vấn đề không nằm ở số lượng người, mà nằm ở biên chế quân đoàn. Mỗi một quân đoàn La Mã muốn thành lập đều phải qua Viện Nguyên lão xét duyệt chính thức. Số hiệu, cờ xí, huy hiệu của từng quân đoàn đều được quy định rõ ràng. Thế nên, so với tổng quân số, thì số lượng quân đoàn mới là thứ có giá trị thực chất nhất. Dân số hao hụt thì tuyển lính lúc nào chả được, nhưng biên chế quân đoàn thì không phải muốn đẻ là đẻ ra được đâu.

Ban đầu Octavian chỉ có vỏn vẹn 2 quân đoàn, cái thực lực bèo nhèo đó quăng vào bối cảnh lúc bấy giờ không ai thèm để mắt. Vậy mà giờ đây, đùng một cái ôm trọn 8 quân đoàn, Octavian chỉ sau một đêm đã từ Thằng tép riu biến hình thành Đại ma vương. Kỳ diệu hơn nữa là, con đường phát tài của Octavian lại do chính ông trời ra tay dọn dẹp mọi chướng ngại vật, bản thân cậu ta không tốn một giọt mồ hôi nào mà vẫn húp trọn ván bài. Cái độ may mắn này không thể dùng từ nghịch thiên để hình dung nữa, mà phải gọi là ảo ma Canada.

Chính vì cái độ may không tưởng này của Octavian, khiến hậu thế đồn thổi đủ thứ thuyết âm mưu. Ai cũng bảo hai ông Quan Chấp chính kia tự nhiên chết ngay tại Mutina đúng là quá trùng hợp, nhìn kiểu quái gì cũng giống Octavian âm thầm giở trò bẩn. Bởi vì nhìn lại mấy chục năm sau đó, thủ đoạn của Octavian quả thực cực kỳ bá đạo. Với trình độ của cậu ta, làm mấy cái trò đâm lén sau lưng chắc không khó khăn gì.

Nhưng cá nhân tôi thấy, lần này Octavian đúng là may mắn tột độ, mấy cái thuyết âm mưu kia toàn là ăn ốc nói mò.

Bởi vì thời thế tạo anh hùng.

Việc Octavian sau này chơi trò chơi quyền lực biến ảo khôn lường, mưu hèn kế bẩn tung ra khiến thiên hạ lác mắt, là bởi vì lúc đó cậu ta đã đứng vững gót chân ở La Mã. Uy tín đủ cao, quyền lực đủ chắc, thì tự nhiên muốn quậy sao thì quậy. Nhưng Octavian hiện tại chỉ là một con gà con, kẹp chặt đuôi làm người còn chưa xong, muốn giở trò thì cũng phải xem mình đang có cái nịt gì trong tay chứ. Với sự thông minh của Octavian, tuyệt đối không có chuyện cậu ta mắc một sai lầm chết người như vậy.

Do đó, cách giải thích duy nhất là: Antony quá bá, còn mạng của Octavian quá cứng.

Nhiều lúc bạn phải thừa nhận, có những kẻ sinh ra đã là con cưng của trời, tự mang theo hào quang nam chính. Không phục cũng phải phục.

Cuối cùng, xin chốt hạ cái kết cục của thằng ôn Decimus.

Sau trận Mutina, trên lý thuyết thì Decimus và Octavian là người một nhà. Nhưng thằng này trong bụng thừa hiểu, Octavian không bao giờ tha mạng cho nó. Thế nên nó cũng bắt chước Antony, chọn cách bỏ trốn sang châu Á, định bụng sang đó bám càng đám Cassius và Marcus đang cát cứ bên đấy.

Nhưng xui cho gã, trên đường chạy trốn lại bị một đám người Gaul tóm cổ. Mà khốn nạn thay, Tộc trưởng của bộ tộc Gaul này lại là người quen cũ của Antony (Đừng quên Antony từng theo Caesar lăn lộn 8 năm ở Gaul). Tên Tộc trưởng này không dám tự quyết, hỏa tốc phái người chạy thục mạng sang châu Á tìm Antony để xin ý kiến chỉ đạo.

Nhận được tin, Antony không cần suy nghĩ dù chỉ 1 giây, chốt hạ với bộ tộc Gaul đúng 1 từ:

GIẾT.

Một tháng sau, cái thủ cấp của Decimus được đóng gói gửi thẳng về Rome, bêu giữa quảng trường cho bàn dân thiên hạ chiêm ngưỡng. Decimus chính thức đăng xuất khỏi game.

Về cái thằng phản phúc này, tôi chỉ dành tặng một chữ:

ĐÁNG ĐỜI!

Nói thêm lời nào nữa thì đúng là quá đề cao nó.

02

Chiếm sóng

Kết quả Trận Mutina truyền về Rome, Cicero là người hóng được đầu tiên.

Lão già này sướng rơn cả người. Đây chẳng phải là cái kịch bản mà lão đã hằng đêm ao ước sao? Antony phế rồi, Viện Nguyên lão không còn bị cái thằng lưu manh đó đè đầu cưỡi cổ nữa, mùa xuân thứ hai đang vẫy gọi phía trước kìa!

Tất nhiên, lão cũng nghe phong phanh về cái chết của Decimus. Nhưng lão già này không thèm bận tâm. Bởi vì đem so với mục tiêu tối thượng của Cicero, thì cái mạng quèn của Decimus cũng chỉ là món hàng xài một lần rồi vứt. Có chăng thì giả vờ nói vài lời thương xót: Đồng chí Decimus với tinh thần cao cả, đã hy sinh cái Tôi nhỏ bé để bảo toàn cái Ta vĩ đại là Viện Nguyên lão La Mã. Tập thể Viện Nguyên lão đời đời ghi nhớ công ơn đồng chí!

Cảm thấy mọi thứ đang nằm gọn trong lòng bàn tay, mấy ngày sau, lão Cicero tổ chức một buổi diễn thuyết ngập tràn đắc ý ngay giữa Viện Nguyên lão. Lão vắt kiệt công lực cả đời để bốc phét về việc mình thần cơ diệu toán ra sao, bày mưu tính kế thế nào, và đã giải cứu La Mã lần thứ hai thành công rực rỡ ra sao. Tóm lại, lão Cicero tự phong mình là Đệ nhất Anh hùng từ thuở lập quốc La Mã đến nay, cái tầm có thể đúc tượng lập đền thờ sống luôn.

Nói thật thì cái thói chém gió không đóng thuế này của Cicero vốn dĩ là kỹ năng cơ bản của lão, thiên hạ nghe mãi cũng quen tai. Nhưng điểm chí mạng trong lần này là, trong lúc cao hứng bốc phét, lão Cicero đã buột miệng thốt ra một câu cực kỳ tự hủy:

Đối với chàng thanh niên này, chúng ta phải Tuyên dương cậu ta, Khen thưởng cậu ta, RỒI SAU ĐÓ VỨT BỎ CẬU TA.

Chính câu nói này đã lấy cái mạng già của Cicero.

Vậy hàm ý của câu này là gì?

Rõ rành rành, Chàng thanh niên ở đây chính là Octavian. Phân tích theo nghĩa đen, ý của Cicero là: Thằng nhóc Octavian có công đấy, chuyện này phải công nhận và phát cho cái bằng khen. Xong xuôi thì sút nó ra chuồng gà.

Nói một cách thô bỉ và cục súc hơn: Này Octavian, mày vất vả rồi, giờ thì cút đi.

Bạn bắt được trọng tâm chưa? Trọng tâm không phải là mày vất vả rồi, mà là chữ CÚT!

Trong mắt Cicero, Octavian không khác gì một cái công cụ. Ngay từ đầu, kế hoạch của lão là ném Octavian ra cho cắn xé nhau với Antony. Bây giờ Antony tàn phế rồi, Octavian hết giá trị lợi dụng, đương nhiên là phải đem vứt xó.

Thái độ này của Cicero, về bản chất không khác gì cách người ta đối xử với cái bô để dưới gầm giường lúc đêm hôm.

Đến đây, bạn có thể thắc mắc: Lẽ nào Cicero không sợ Octavian lật bàn sao?

Từ những gì sử sách ghi lại, lão thực sự không sợ.

Hay nói chính xác hơn, lão căn bản chưa từng nghĩ đến cái viễn cảnh đó.

Bởi vì cái độ ảo tưởng sức mạnh của lão quá cao.

Trong mắt Cicero, lão là tầm cỡ ngồi ngang hàng đàm đạo với cả Caesar lẫn Pompey. Nhìn khắp chính trường La Mã hiện tại, lão đích thị là Minh chủ Võ lâm, vào Viện Nguyên lão đánh rắm một cái cũng có chục thằng xúm vào khen thơm. Ai dám chơi cứng với lão? Mặt khác, kỹ năng diễn xuất của Octavian quá đỉnh. Ngay từ lúc mới xuất hiện, thằng nhóc đã không ngừng tung hô bợ đỡ lão bằng những lời lẽ tởm lợm nhất, thậm chí còn gào lên Ba nuôi, khiến lão già lú lẫn quay mòng mòng. Thế là trong đầu Cicero tự mặc định: Mối đe dọa lớn nhất của La Mã vĩnh viễn là Antony, còn Octavian cùng lắm cũng chỉ là một thằng nhóc vắt mũi chưa sạch, có làm rùm beng lên thì cũng được mấy cái bọt nước?

Cho nên, khi nghe tin Antony bị phế võ công, Cicero yên chí lớn là đại cục đã an bài. Nếu đã vậy, thì cũng đến lúc phải xử lý luôn Octavian. Đương nhiên Cicero không định diệt khẩu Octavian, dẫu sao người ta cũng là Người thừa kế của Caesar. Ý tưởng thực sự của lão là: Kiếm bừa một cái chức vụ vớ vẩn trong Viện Nguyên lão nhét cho nó ngồi, giữ chút thể diện là được. Còn chuyện sau này, Octavian cứ việc ngoan ngoãn làm con thú cưng nuôi nhốt, sướng khổ thế nào là tùy thuộc vào tâm trạng của Cicero.

Ông già Cicero đã tự biên tự diễn cái kịch bản đó. Nhưng vấn đề chí mạng lại nằm ở chỗ:

Liệu Octavian có chịu ngoan ngoãn diễn theo kịch bản đó không?

03

Lật mặt

Bạn nghĩ Octavian sẽ chịu để người ta nhào nặn dễ dàng thế sao?

Nếu đúng thế, thì cậu ta còn xứng là đại đế Augustus tương lai không?

Đừng quên, lúc này trong tay Octavian đã nắm thóp 8 quân đoàn. Mặc dù đội hình có hơi sứt mẻ sau trận chiến, nhưng muốn tuyển thêm lính mới lấp vào chỗ trống thì chỉ là chuyện phút mốt.

Đã có hàng nóng trong tay, thì cũng phải tìm đứa nào đó ra để thử dame chứ!

Thế là, đối mặt với mấy cái khẩu pháo nước bọt của Cicero, phản ứng của Octavian cực kỳ cục súc và đơn giản: Dẫn quân vượt sông Rubicon.

Cái khung cảnh này nhìn quen không?

Chuẩn luôn. Năm xưa lúc Caesar xé mặt với Viện Nguyên lão cũng y bài này.

Octavian, với thân phận Người thừa kế hợp pháp của Caesar, copy y chang cái bài của Ông cậu kiêm Cha nuôi năm xưa, cũng coi như là dia học uyên thâm. Nhưng ít ra, năm đó trước lúc lật bàn, Caesar còn cố tình giở bài nói đạo lý với Viện Nguyên lão, làm đủ trò dạo đầu rồi mới đấm. Còn Octavian bây giờ là trở mặt lật bàn ngay tắp lự, không thèm giả vờ lấy một giây.

Đây chính là cái thằng bé trong miệng Cicero đấy ư?

Nếu đúng là bé, thì đây đích thị là một thằng trẻ trâu máu lạnh.

Việc Octavian tự tay Remake siêu phẩm Rubicon 2.0 lan truyền đến Rome với tốc độ ánh sáng. Toàn bộ Nghị viên, đặc biệt là lão Cicero, đứng hình toàn tập: Thằng ôn con Octavian này rốt cuộc muốn làm cái quái gì? Kịch bản này tao không diễn được nữa rồi.

Lúc này, toàn bộ thành Rome vét đáy hòm cũng chỉ lôi ra được đúng một quân đoàn. Mà cái quân đoàn đó lại do hai ông Quan Chấp chính vừa tử ẹo ở Trận Mutina thành lập. Tức là, vì hai ổng ngỏm hết rồi, nên trên lý thuyết, thành Rome hiện tại không những không đủ quân, mà còn không tìm ra thằng nào đủ thẩm quyền để chỉ huy quân.

Thế thì đánh đấm cái quái gì nữa?

Đến lượt Viện Nguyên lão chạy đôn chạy đáo. Ai cũng tranh nhau gáy, nhưng rặt toàn là tiếng chửi rủa, diễn tuồng và hô khẩu hiệu suông. Chẳng có thằng nào đưa ra được cách giải quyết. Sự việc đã đến nước này, Viện Nguyên lão cũng chỉ còn biết xài nốt cái tuyệt kỹ chửi đổng truyền thống mà thôi.

Đến khi binh mã của Octavian áp sát chân thành, Viện Nguyên lão vẫn không nặn ra được cái mưu kế nào. Thế là cái đám ông kẹ này vô cùng ngoan ngoãn chọn cách mở cửa thành đầu hàng.

Chưa hết, cái đám này còn đồng loạt rủ nhau xếp hàng lũ lượt ra khỏi thành để cung nghênh Octavian. Cái tư thế quỳ liếm phải nói là cực kỳ chuẩn mực, phô diễn trọn vẹn cho toàn thể dân La Mã thấy cái phẩm chất cơ bản cần có của một kẻ bợ đỡ.

Còn Octavian, dưới sự hộ tống của Agrippa, ung dung tiến đến trước mặt đội hình cún con. Vừa nhảy từ trên ngựa xuống, cậu ta lập tức đụng mặt lão Cicero vừa lết từ trong thành ra.

Bốn mắt nhìn nhau, chàng thanh niên Octavian quăng thẳng vào mặt lão già một câu: You are late!

Bạn cứ nhấm nháp thật kỹ câu nói này đi.

Câu nói này khiến Cicero rùng mình ớn lạnh. khi lão ngước mắt lên nhìn lại gã thanh niên này một lần nữa, một cảm giác xa lạ chưa từng có ập đến: Đứng trước mặt lão không còn là cái thằng nhóc ngoan ngoãn, mồm miệng ngọt như mía lùi của một năm về trước nữa. Mà là một kẻ chinh phục từ đầu chí cuối.

Cùng với cái cảm giác xa lạ đó, một nỗi sợ hãi và tuyệt vọng tột cùng như một mũi dùi băng cắm phập từ đỉnh đầu xuống tận gót chân. Cơ thể Cicero giật nảy lên bần bật, hoàn toàn mất kiểm soát. Có lẽ... đây chính là cảm giác của cái chết chăng.

Nhưng Octavian không thèm để ý đến mấy cái phản ứng sinh lý đó (căn bản là không quan tâm), cậu ta lạnh lùng hạ lệnh: Tiến vào thành.

Đến đây, Octavian không tốn một giọt máu tóm gọn thành Rome. Siêu phẩm Rubicon 2.0 chính thức hạ màn, plot y hệt như bản gốc năm xưa.

Chiếm được Rome, việc đầu tiên Octavian làm là: làm bù thủ tục xác nhận thân phận con nuôi Caesar của mình.

Octavian triệu tập đại hội công dân. Ngay tại buổi họp, cậu ta cho đọc lại di chúc của Caesar một lần nữa, và yêu cầu đại hội công dân biểu quyết công nhận tính hợp pháp của bản di chúc này, cũng như tính hợp pháp của việc cậu ta thừa kế Caesar.

Đại hội công dân 100% bỏ phiếu đồng ý yêu cầu của Octavian. Căn bản cái chuyện này là chuyện hiển nhiên phải làm. Trước đây Antony sống chết giấu giếm kéo dài thời gian là vì đấu đá chính trị. Nay La Mã đã đổi họ sang Octavian rồi, thì cái thủ tục mua vé bổ sung này hoàn toàn hợp lý hợp tình.

Sau khi đạo luật này được thông qua, cái trò bắt bẻ vớ vẩn về tính hợp pháp của thân phận mà trước đây Antony dùng để chơi khăm Octavian đã chính thức bị quét sạch. Cái tên hành chính của cậu ta được đổi hẳn thành Gaius Julius Caesar Octavianus. Từ nay về sau, toàn bộ dân đen và viện nguyên lão khi nhắc đến cậu ta đều đồng loạt dùng cái tên: Caesar.

Giải quyết xong vụ thân phận, Octavian bắt tay vào làm việc thứ hai. Và chính việc này đã chóng hồi chuông báo tử cuối cùng cho phe cộng hòa do Cicero cầm đầu.

Octavian phái đàn em đệ trình một đạo luật lên đại hội công dân. Nội dung cốt lõi của đạo luật này gói gọn trong một câu duy nhất: Tất cả những kẻ tham gia ám sát Caesar đều là quốc tặc.

Với tư cách là người thừa kế do Caesar chỉ định, việc báo thù cho Caesar là sứ mệnh bắt buộc phải làm của Octavian. Xét về tư, Caesar là cha nuôi của cậu, con báo thù cho cha là đạo lý hiển nhiên của đất trời. Xét về công, Octavian đang kế thừa di sản chính trị của Caesar, cậu ta bắt buộc phải trả lời được cho tập thể chính trị đứng sau lưng Caesar. Nếu không làm được, thì cái danh xưng người thừa kế chính trị của Caesar không có cửa mà đứng vững. Do đó, dù nhìn từ góc độ nào, cái đám Cassius, Brutus... những kẻ tự tay đâm Caesar, Octavian bắt buộc phải truy sát tận cùng, không chết không thôi.

Cái đạo luật này dĩ nhiên được thông qua cái rụp không có tí hồi hộp nào.

Cicero nghe được kết quả này, thừa biết lần này lão đã chơi ngu mất mạng rồi. Chúng ta không biết nội tâm lão lúc này tuyệt vọng và giãy giụa đến mức nào. Nhưng tất cả mọi người, bao gồm cả chính bản thân lão, đều hiểu rõ một điều:

Thời gian dành cho lão... không còn nhiều nữa.

Nguồn: Wechat/吹牛用的历史

Link tải pdf từ đầu được ghim tại trang chủ

Theo dõi page để đọc các chương tiếp theo!

Chương 83: Toan tính và Thỏa hiệp

Từ bây giờ, chúng ta chính thức bước vào giai đoạn thứ ba của lịch sử La Mã cổ đại: Thời đại đế quốc.

Thời đại Đế quốc La Mã được khai sáng bởi Đại đế Augustus. Augustus là người thừa kế do chính tay Caesar chỉ định, vậy nên câu chuyện về Đế quốc La Mã sẽ được nối tiếp ngay sau cái chết của Caesar.

01

Những kẻ thích khách

Nói đến cái chết của Caesar, tất yếu phải nhắc đến một câu hỏi: Đám giết người gồm những ai?

Trong lịch sử, có tổng cộng 14 kẻ tham gia vụ ám sát Caesar, nhưng đa phần bọn này chỉ là phường đi ngang qua cắn hôi, nhân vật cốt lõi thực chất chỉ có 3 tên.

Đó là: Một tên Cassius, và hai tên Brutus. Đáng nói hơn, ba gã này trên trán đều dán nhãn hiệu: Thanh niên Tham vọng, Thanh niên Văn nghệ, và Thanh niên Đầu đất.

Chủ mưu số một: Cassius (Thanh niên Tham vọng). Tên đầy đủ là Gaius Cassius Longinus, dưới đây gọi tắt là Cassius. Tên này trước đây là đàn em lẽo đẽo theo đuôi Crassus. Hồi Crassus cất quân đánh Parthia, gã làm Đội trưởng kỵ binh của quân đoàn La Mã. Sau này Crassus thua nát bét ở Trận Carrhae, Cassius dẫn 500 kỵ binh chạy trối chết thoát thân, mò về Syria tạm sống qua ngày. Đợi đến lúc Caesar vượt sông Rubicon, Pompey chạy sang châu Á, Cassius lập tức bám càng Pompey với tốc độ ánh sáng. Kết quả chưa được mấy hôm, ở Trận Pharsalus, gã bị Caesar dạy dỗ cho một trận nên thân. Đánh xong, gã quỳ rạp xuống xin hàng Caesar ngay tắp lự, tư thế phải nói là cực kỳ chuẩn chỉ.

Sau trận chiến, Caesar không thèm chấp nhặt chuyện cũ. Cassius tái hòa nhập cộng đồng rất tốt trong tập đoàn của Caesar. Mấy năm sau, Caesar cất nhắc gã lên làm Pháp quan Thường vụ (Pháp quan hạng 2), chỉ đứng sau Pháp quan Thủ tịch (Pháp quan trưởng).

Ở phần trước chúng ta đã giới thiệu, tại La Mã, Pháp quan chính là ghế dự bị của Quan Chấp chính. Hễ leo lên được Pháp quan thì cái ghế Quan Chấp chính tương lai coi như đã đóng đinh vào ván. Caesar cất nhắc Cassius lên làm Pháp quan hạng 2, tức là nhân vật số hai trong đội ngũ Pháp quan. Theo đúng quy trình thăng tiến bình thường, cái ghế này đảm bảo trong vòng 5 năm tới chắc cú sẽ đẩy gã lên vị trí Quan Chấp chính. Xét việc Cassius là hàng tướng từ phe Pompey, thì cái ghế này mà Caesar ban cho có thể coi là một sự ưu ái cực kỳ to lớn.

Thế nhưng, Cassius không vừa lòng. Gã cảm thấy: Ông đây quỳ liếm nhiệt tình thế này mà tại sao chỉ câu được cái ghế Pháp quan hạng 2? Với tài năng ngút trời của ông đây thì bét ra cũng phải làm Pháp quan Thủ tịch chứ!

Chỉ vì chuyện đó, gã ghi hận trong lòng, bắt đầu lăng xăng nhảy nhót khắp Viện Nguyên lão để kết bè kết phái, tạo ra một băng đảng chống đối Caesar. Cuối cùng, chính băng đảng này đã tụ hình thành nhóm 14 kẻ ám sát Caesar. Vì thế, Cassius chính là đầu sỏ số một của vụ ám sát.

Đọc đến đây, bạn thấy sao? Bạn còn nghĩ Cassius giết Caesar thực sự là vì muốn tiêu diệt bạo chúa cho La Mã nữa không?

Thậm chí có thể nói thẳng thế này: Nếu Cassius mà có cơ hội trở thành một bạo chúa quyền khuynh thiên hạ như Caesar, thì cái chế độ Cộng hòa mà gã luôn leo lẻo rao giảng một cách cao cả trên miệng ấy, gã sẽ đem bán sạch sành sanh không chừa một cắc, chẳng tốn đến một giây do dự, cũng đếch có tí xíu gánh nặng đạo đức nào đâu.

Mà bi đát thay, ở La Mã bấy giờ, tuyệt đại đa số đều là loại người như Cassius: Ngoài miệng thì hô hào Dân chủ Cộng hòa, Chống lại bạo chính vang trời lở đất, nhưng tay thì lén lút làm rặt những trò đê tiện không dám mang ra ánh sáng (Câu này mà nói về thời nay, nghe chừng cũng chẳng sai tí nào).

Chủ mưu số 2: Marcus Brutus (Thanh niên Văn nghệ). Tên đầy đủ là Marcus Junius Brutus, dưới đây gọi tắt là Marcus. Tên này là anh rể của Cassius. Nhưng trái ngược với loại dã tâm đầu cơ trục lợi như Cassius, Marcus lại là một người bảo vệ nền Cộng hòa kiên định. Sự cuồng si xuất phát từ tận đáy lòng đối với chế độ Cộng hòa của gã phần lớn bắt nguồn từ gia đình, bởi vì gã xuất thân từ gia tộc Brutus lừng lẫy.

Mọi người lật lại lịch sử một chút, lúc La Mã vừa chập chững bước vào thời Cộng hòa, có một nhân vật chủ chốt với công lao tày đình, đó chính là Brutus Lớn (Lucius Junius Brutus). Và cậu Marcus Brutus này chính là hậu duệ của gia tộc đó. Có thể hình dung, Marcus thừa kế vinh quang và giấc mơ của tổ tiên, niềm tin vào chế độ Cộng hòa La Mã của gã chắc chắn là bất diệt, hệt như cái cách mấy thanh niên văn nghệ thời nay cuồng si cái chủ nghĩa lý tưởng không tưởng (Utopia) vậy. Thế nên cậu Marcus Brutus này còn có một biệt danh trong lịch sử La Mã là Brutus Nhỏ (Brutus the Younger), cốt là để tri ân vị tổ tiên ngầu lòi cách đây 500 năm.

Marcus lớn lên trong một môi trường như vậy, thì bạn dùng ngón chân cũng dư sức đoán ra được thái độ của gã đối với thói độc tài thâu tóm quyền lực của Caesar: Chắc chắn là khô máu tới cùng.

Tuy nhiên, nếu Marcus tham gia ám sát Caesar chỉ bởi vì chủ nghĩa lý tưởng, thì lịch sử lại nhạt nhẽo quá. Điểm thực sự thú vị của lịch sử nằm ở chỗ, đằng sau lớp vỏ nghiêm túc luôn ngập tràn drama cẩu huyết và bát quái. Điều này được thể hiện chân thực đến từng milimet trên người Marcus.

Caesar cả đời này cái gì cũng tốt, chỉ có mỗi cái đũng quần là quản không nổi. Trong vô số món nợ phong lưu của Caesar, đa phần chỉ là trò qua đường bóc bánh trả tiền. Thế nhưng, nếu bảo tìm Bạch nguyệt quang thì cũng có đấy. Ánh trăng sáng của Caesar có và chỉ có một người duy nhất, nàng tên là Servilia.

Về câu chuyện của Servilia, phần trước chúng ta đã từng kể một drama cực kỳ cẩu huyết, nguyên nhân trực tiếp khiến quan hệ cá nhân giữa Caesar và Cato Trẻ đổ vỡ hoàn toàn. Lúc đó mọi người chỉ biết Servilia là em gái của Cato Trẻ, nhưng bà ta còn một thân phận khác: Mẹ ruột của Marcus.

Nói cách khác, Marcus là con trai của Servilia, mà Servilia lại là cô nhân tình mà Caesar yêu say đắm nhất, không có người thứ hai.

Đọc đến đây, bạn đã mường tượng ra kịch bản tiếp theo sẽ phát triển thế nào chưa?

Chuẩn rồi đấy. Caesar đối xử với cậu Marcus này khoan dung đến mức cực điểm. Dù năm xưa khi Caesar và Pompey lật mặt, Marcus chọn đứng về phe Pompey, nhưng sau chiến tranh Caesar hoàn toàn không làm khó dễ gì Marcus cả. Bởi vì trước lúc đánh nhau, Servilia ở Rome đã viết cho Caesar một bức thư, hy vọng tình cũ nương tay.

Tình đầu đã mở lời thì làm sao có chuyện không đồng ý. Caesar lập tức ban quân lệnh thép: Cấm tuyệt đối không ai được làm hại Marcus. Sau trận chiến, Caesar còn cẩn thận phái người đưa Marcus nguyên đai nguyên kiện về lại thành Rome.

Đợi đến khi Caesar ngồi vững ghế đại ca La Mã, anh ta càng nâng đỡ cậu quý tử của tình cũ một cách ra mặt, không thèm che giấu. Lấy một ví dụ là bạn hiểu ngay: Vừa nãy có nói, nguyên nhân Cassius cay cú Caesar là vì Caesar không cho gã ngồi ghế Pháp quan Thủ tịch. Vậy bạn có đoán được cái ghế Pháp quan Thủ tịch đó, Caesar đã giao cho ai không?

Chính là Marcus.

Bạn đã ngửi thấy mùi khét chưa?

Thế nhưng, chính cái mối quan hệ mập mờ giữa Caesar và Servilia này lại gây ra cho Marcus những rắc rối cực kỳ khốn nạn. Nó khiến Marcus vô cùng sượng trân khi đi giao lưu với tầng lớp thượng lưu ở Rome. Người ta luận công ban thưởng, đọ thâm niên thì toàn là: Tao từng đổ máu ở Bắc Phi, Tao từng mang sẹo ở châu Á, nghe nó oách xà lách vô cùng. Nhưng đến lượt Marcus thì phong cách lại quay xe thành: À, ra mày là con bà Servilia, thảo nào.... Cái giọng điệu đó chỉ còn thiếu nước phun thẳng vào mặt gã câu: Thằng con hờ của Caesar. Cho dù người ta không nói thẳng ra miệng, thì trên mặt đám đông rành rành đều viết sẵn biểu cảm Không cần giải thích, ai cũng hiểu mà, che đậy kiểu gì cũng không nổi. Thử hỏi một thằng thanh niên trai tráng mũi vắt chưa sạch thì làm sao nuốt trôi cục tức này?

Thế là, dưới đòn Combo chí mạng của cả lý tưởng lẫn drama cẩu huyết gia đình, Thanh niên Văn nghệ Marcus chính thức online, trở thành nhân vật số 2 trong vụ ám sát Caesar.

Chủ mưu số 3: Decimus Brutus (Thanh niên Đầu đất). Tên đầy đủ là Decimus Junius Brutus, dưới đây gọi tắt là Decimus. Nhìn cái tên chắc bạn cũng đoán được, tên này và Marcus là người cùng một nhà. Đúng vậy, hai đứa là anh em họ. Nhưng điểm khác biệt một trời một vực so với Marcus là: Bạn căn bản đếch thể nào hiểu nổi tại sao cái thằng Decimus này lại tham gia đâm chém Caesar.

Bởi vì Caesar đối xử với gã... quá tốt.

Tốt đến mức nào?

Kiểu như con ruột luôn ấy.

Caesar cả đời không có con trai trong giá thú, thế nên suốt một đời, hễ thấy thanh niên hậu bối nào ưu tú là anh ta lại bế về bồi dưỡng, coi như một cách bù đắp khuyết điểm nhân sinh. Và Decimus này chính là một trong những mầm non được bồi dưỡng trọng điểm. Trọng điểm đến mức nào? Trong di chúc của Caesar, không những chỉ định Decimus là người thừa kế thứ 2 (chỉ xếp sau Octavian), mà còn vạch sẵn lộ trình phát triển tương lai cho gã chi tiết đến tận chân tơ kẽ tóc: Đầu tiên đi làm Thống đốc ở tỉnh quan trọng nhất (nhìn cho kỹ nhé, TỈNH QUAN TRỌNG NHẤT), sau đó về Rome làm Quan Chấp chính. Mọi thứ được dọn sẵn mâm bát rành rành. Thử hỏi với cái mức độ o bế cỡ này, phàm là người nào từng đi làm đàng hoàng, nếu vớ được một người sếp như vậy, chẳng lẽ lại không chạy về vái lạy tổ tiên 18 đời nhà mình để tạ ơn sao?

Chính vì Caesar đã móc ruột móc gan ra đối đãi với Decimus, nên hậu thế không một ai có thể hiểu nổi cái dây thần kinh nào của thằng oắt này bị chập, mà lại lết xác lên con thuyền cướp biển của Cassius và Marcus. Nếu không phải bị chuốc bùa lú, thì chỉ có thể kết luận thằng này là một con bò sát đội lốt người, một thằng trẻ trâu ngu đần thuần túy.

Tất nhiên bạn cũng có thể ngụy biện rằng: Người ta cũng là con cháu nhà Brutus, người ta cũng nặng tình với chế độ Cộng hòa, vì lý tưởng, vì quốc gia, vì đại nghĩa diệt thân, có tầm nhìn vĩ mô và khí phách bao la... Nếu bạn cãi thế, có thể xem lại câu chửi của Tùy Dạng Đế mắng Vũ Văn Hóa Cập trước khi chết:

Trẫm quả thực có lỗi với bách tính, nhưng đối với các khanh, vinh hoa phú quý Trẫm cho tột đỉnh, CỚ SAO CÁC KHANH LẠI LÀM TRÒ NÀY?

Bạn hiểu được thì tốt, không hiểu thì bỏ qua đi.

Sự góp mặt của Decimus trong đội ngũ sát thủ đã khiến Caesar tại hiện trường vừa sốc tột độ vừa đau đớn tột cùng. Lúc gục ngã, Caesar đã nhìn chằm chằm vào Decimus và thốt lên:

Cả con nữa sao, con trai của ta?

Đó là câu nói cuối cùng Caesar để lại cho thế giới, cũng là câu chốt hạ trong 3 câu nói để đời của anh ta. So với sự hào hùng, ngạo nghễ của hai câu trước, câu nói này chẳng còn chút chí khí ngút trời hay phong độ hiên ngang nào cả, chỉ còn lại sự phẫn nộ và bi ai tột độ của một ông chú 56 tuổi.

Mỗi lần đọc đến đoạn này, bản thân tôi cũng thấy sống mũi cay cay, thở dài ngao ngán.

Chính cái bộ sậu gồm Thanh niên Tham vọng, Thanh niên Văng nghệ và Thanh niên Ngu đần này đã hợp tác tạo nên một vụ ám sát gây rúng động lịch sử mấy ngàn năm. Caesar đăng xuất, một trang mới của La Mã lập tức mở ra.

02

Lựa chọn bất đắc dĩ

Giới thiệu xong đám sát thủ, chúng ta hãy tua lại đúng cái ngày Caesar bị đâm.

Khi Caesar hứng trọn 23 nhát dao và gục xuống vũng máu, cảm xúc của những kẻ đang nắm chặt cán dao nhuốm máu kia đã vọt lên đến đỉnh điểm của sự kích động. Trong đó, Thanh niên Văn nghệ Marcus là kẻ tăng động nhất. Gã xách theo con dao còn rỏ máu xông thẳng ra ngoài đầu tiên, đứng hét oang oang vào mặt những thị dân La Mã đang qua đường:

Bạo chúa chết rồi, La Mã tự do rồi!

Nghe kìa, Tự do, một từ ngữ mới cao quý làm sao! Phải ngang với câu nói nổi tiếng của một nữ diễn viên nổi tiếng không tiên nhắc tên khi đi thăm đám trẻ em lang thang Iraq sau khi nhận quà dân chủ: “Chúng nó đã mất tất cả, nhưng chúng nó có TỰ DO”. Marcus lúc này đang chìm đắm sâu sắc trong sự tự cảm động của chính mình.

Thế nhưng, phản ứng của người dân La Mã lại tát thẳng một cú nổ đom đóm vào mặt gã. Chẳng có cái cảnh tượng hò reo ăn mừng nhảy múa tưng bừng như gã tưởng tượng, thay vào đó là những tiếng la hét, sự bàng hoàng và ánh mắt không thể tin nổi. Đám đông lập tức ôm đầu tháo chạy toán loạn về nhà. Toàn bộ Quảng trường La Mã chỉ trong chớp mắt chìm vào một sự tĩnh lặng chết chóc, vắng tanh như chùa bà Đanh, tĩnh đến mức tiếng một giọt nước rơi cũng tạo ra tiếng vang. Cái tiếng vang của sự tĩnh lặng đó tạo ra một nỗi kinh hoàng câm lặng, khiến người ta sởn gai ốc toàn thân.

Đến lượt Marcus đứng hình: Tại sao dân đen lại không ủng hộ?

Mang theo một bụng dấu hỏi to đùng, đám sát thủ này lết qua ngày 15 tháng 3.

Sang ngày hôm sau, 16 tháng 3, gã Marcus chưa thấy quan tài chưa đổ lệ lại lóc cóc chạy ra Quảng trường La Mã, bắt đầu màn diễn thuyết rút ruột rút gan với những người dân qua lại. Nội dung thì loanh quanh cái điệp khúc: Bọn tao giết Caesar là để giành lại Tự do cho tụi mày, tụi mày phải biết ơn bọn tao mới đúng.

Nhưng phản ứng của người dân vẫn lạnh tanh như một vũng nước đọng.

Marcus tổn thương sâu sắc. Gã vò đầu bứt tai không hiểu nổi tại sao lại thành ra thế này: Lúc trước Caesar diễn tuồng đòi đội vương miện, rõ ràng bọn mày không ủng hộ cơ mà. Bây giờ tao giúp bọn mày nhổ cỏ tận gốc cái thằng quốc tặc đó rồi, sao bọn mày lại không biết ơn?

Thực ra theo tôi thấy, lý do này siêu dễ giải thích:

Tình cảm của dân đen rất mộc mạc, cách họ hiểu vấn đề hoàn toàn khác với cái đám con buôn chính trị. Đúng là họ không ủng hộ Caesar làm Vua, nhưng sự tôn trọng, sùng bái và ngưỡng mộ của họ dành cho Caesar cũng là hàng auth 100%. Việc Caesar thâu tóm quyền lực chả ảnh hưởng chó gì đến nồi cơm của họ, trái lại, dưới sự lèo lái của Caesar, cuộc sống của họ ngày càng lên hương. Chỉ tính riêng cái điểm đó thôi, Caesar trong mắt dân thường đã là Thần rồi. Người ta đúng là không ủng hộ Caesar tiến thêm một bước để làm Hoàng đế, nhưng cái sự không ủng hộ ấy còn khướt mới đạt đến cái mức đòi lấy mạng người ta.

Còn bọn chính khách chúng mày, giết người ta xong lại còn oang oang bảo tốt cho bọn tao, thế thì quá quắt quá. Nói nhẹ nhàng thì là làm quá lố, còn nói thẳng mặt thì chúng mày đang cưỡng hiếp dân ý, mượn cớ vì dân lập mệnh để trả tư thù cá nhân. Đúng là lũ khốn nạn!

Chính cái phản ứng thờ ơ này của người dân đã ảnh hưởng gián tiếp đến cuộc họp kín của đám sát thủ sau đó.

Ban ngày 16 tháng 3, nhóm sát thủ rúc vào trong đền thờ để họp bàn bước tiếp theo (trốn trong đền thờ vì ở đó cấm đổ máu, tránh bị truy sát). Cassius chủ trương nhổ cỏ phải nhổ tận gốc, đòi xách đao đi chém luôn đám vây cánh của Caesar, điển hình là Mark Antony. Nhưng Marcus phản đối. Gã đề xuất gọi Antony quay lại, mở họp Viện Nguyên lão để giải quyết mọi chuyện trong hòa bình.

Về vấn đề này, rất nhiều học giả đời sau đều đứng về phe Cassius. Họ cho rằng Marcus ở thời khắc sinh tử lại rụt vòi, chừa cho bọn Antony một con đường sống, để lại mầm họa khôn lường về sau.

Cá nhân tôi lại có góc nhìn khác. Tôi cho rằng lựa chọn của Marcus là chính xác. Phản ứng của dân chúng đã phơi bày tất cả. Không có sự chống lưng của dân đen, nếu hai bên thực sự xé xác nhau, đám Cassius chắc chắn sẽ ăn cám.

Chưa kể, ngoài chuyện dân ý, băng đảng của Cassius còn có một tử huyệt chí mạng: Trong tay không có quân.

Phải nhớ rằng, luật La Mã cấm tiệt quân đội đóng quân trong thành Rome. Toàn bộ quân đội lúc bấy giờ đều đang nằm ngoài thành. Kẻ cầm quân tên là Lepidus, một viên tướng do chính tay Caesar cất nhắc, và cha nội này lại còn là em rể của Antony. Nếu Cassius thực sự làm liều đi truy sát Antony, thì cái gã Lepidus ngoài thành kia 100% sẽ xua quân vào tắm máu thành Rome. Đến lúc đó, tất cả những mạng người đang ngồi trong cái đền thờ này đều sẽ biến thành EXP cho gã cày cấp hết.

Thế mới nói, việc Marcus tụt vòi đúng lúc quan trọng cũng có cái lý của nó. Không phải gã không hiểu đạo lý nhổ cỏ tận gốc, mà thực sự là “Thần thiếp không làm được”!

Nhưng Cassius đếch chịu nghe, hai bên chẳng ai phục ai, thế là bắt đầu cãi lộn ỏm tỏi.

Và ngay lúc cái đám này đang chửi nhau tung nóc, một ông kẹ bỗng lù lù xuất hiện tại hội trường.

Mọi người chắc đoán ra là ai rồi chứ? Đúng rồi, chính là vị Thần gió Cicero.

Vừa nghe tin Caesar hẹo, ông chú này lập tức đánh hơi thấy mùa xuân thứ hai của đời mình đã tới. Lão dò la được đám sát thủ đang tụ tập ở đền thờ, liền vác cái mặt dày không mời mà tới.

Sự xuất hiện của Cicero đã mang lại kết quả chốt hạ cho cuộc họp. Lão già này nhìn cục diện La Mã hiện tại rõ như ban ngày. Lão hoàn toàn đồng ý với ý tưởng của Marcus: Đề nghị gọi Antony về, để Antony (đang là Quan Chấp chính) đứng ra triệu tập Viện Nguyên lão, cùng nhau thương lượng giải quyết hậu quả.

Trong Viện Nguyên lão lúc bấy giờ, mấy cái tầm Boss khủng như Caesar, Pompey, Crassus, Cato Trẻ đều đã xanh cỏ hết rồi. Cicero là cái mầm đá cuối cùng còn sót lại của dàn Boss thời đại trước, thâm niên và uy vọng thì miễn bàn. Nay lão đã công khai chống lưng cho Marcus, đám còn lại chỉ biết ngậm bồ hòn làm ngọt.

Thế là, vào tối ngày 16 tháng 3, phe sát thủ chốt hạ: Đàm phán với phe Caesar.

03

Công bố Di chúc

Thời gian điểm sang ngày thứ ba, tức 17 tháng 3. Antony đại diện cho toàn bộ phe Caesar đã có mặt tại địa điểm do Cassius và Marcus chỉ định để tham gia một cuộc họp sẽ định đoạt số phận La Mã trong hơn chục năm tới: Hội nghị Đền thờ Nữ thần Đất Mẹ (Tellus).

Đúng như tên gọi, cuộc họp này được tổ chức ngay tại Đền thờ Nữ thần Đất Mẹ ở Rome.

Trước khi bắt đầu họp, Antony đã mang theo Di chúc của Caesar.

Caesar có một thói quen, trước mỗi chiến dịch viễn chinh lớn đều lập di chúc, phòng hờ lỡ có oẳng ngoài sa trường thì đám đàn em vẫn biết đường mà thu xếp việc nhà ở Rome. Thói quen này có từ hồi đánh Gaul, và mỗi bản di chúc đều được gửi gắm cẩn thận tại Đền thờ Vesta ở Rome. Cái thói quen này, Antony theo Caesar bao năm đương nhiên nắm rõ như lòng bàn tay.

Thế nên khi Caesar bị xiên vào ngày 15, Antony trong lúc lo liệu hậu sự đã cấp tốc đi rút ngay bản di chúc này về, và hôm nay mang đến hiện trường để công bố cho bàn dân thiên hạ cùng nghe.

Và khi bản di chúc của Caesar vừa được đọc xong, tất cả đều chết lặng:

Di chúc của Caesar chia làm 3 phần chính:

(i) Chỉ định người kế vị: Octavian là Người thừa kế số một, Decimus là Người thừa kế số 2, Antony làm Giám sát và Người thi hành di chúc chính.

(ii) Phân chia tài sản: Chỉ định rõ ai được chia bao nhiêu, chia như thế nào, và số tài sản này phải được xử lý ra sao.

(iii) Sắp xếp nhân sự: Quy định rõ rành rành trong mấy năm tới, ai đi làm Thống đốc ở tỉnh, ai ngồi ghế quan chức ở trung ương, việc luân chuyển, thăng tiến của đám người này được vạch sẵn rõ như ban ngày.

Phần giật gân nhất của bản di chúc chắc chắn là việc chọn người thừa kế. Nhưng thứ khiến người ta vỡ trận nhất lại là Điều số 3: Sắp xếp nhân sự. Trong danh sách những kẻ được Caesar thăng quan tiến chức, có tới 6 đứa là những kẻ vừa vung dao đâm anh ta, trong đó hiển nhiên có mặt cả Marcus và thằng ngu Decimus.

Nhìn xem người ta đối xử với bọn mày thế nào, rồi nhìn lại xem bọn mày đối xử với người ta ra sao?

Di chúc của Caesar vừa bung ra, cái đám sát thủ lúc nãy còn đỏ mặt tía tai hống hách giờ hệt như bị dội một gáo nước rửa chân vào mặt. Ba cái khẩu hiệu xạo chó như Bảo vệ Cộng hòa, Đả đảo Bạo chúa cũng câm tịt. Toàn bộ hội trường tĩnh lặng như một bãi tha ma.

Đến nước này, Antony đã nắm hoàn toàn thế chủ động của cuộc họp.

Antony nhận thấy cục diện hiện tại trâu buộc ghét trâu ăn, hai bên chẳng ai nuốt trôi ai, thay vì lấy trứng chọi đá thì thà thỏa hiệp cho xong. Mà cái đạo lý này, đám Cassius ngồi dưới cũng tự biết thân biết phận. Thế nên quá trình đàm phán diễn ra mượt mà như bôi mỡ. Chiều tối hôm đó, kết quả cuộc họp được chốt hạ, vô cùng đơn giản và cục súc:

Phe Caesar không truy cứu bất kỳ trách nhiệm nào đối với phe sát thủ.

Phe sát thủ phải tôn trọng tuyệt đối di chúc của Caesar, mọi việc quản lý La Mã cứ chiếu theo sắp xếp của Caesar mà làm.

Đọc cái kết quả này, bạn có nhận ra một Điểm mù cực kỳ hài hước không:

Đã đằng nào mọi việc cũng vẫn phải làm y chang theo ý của Caesar, thế thì cho hỏi các anh giết Caesar để làm cái quái gì?

Nghe nó châm biếm không? Có thấy đội quần không?

Vì cái vấn đề này nó quá sức sượng trân, nên khi nghe xong kết quả, lão Cicero đã phải đập bàn gào lên: Chúng ta giết người ta, rồi lại vác toàn bộ ý tưởng của người ta ra xài, thế thì lúc đầu rửng mỡ đi giết người ta làm cái quái gì?

Chuẩn cmnr! Tôi cũng muốn hỏi câu đó đấy. Biết trước có ngày hôm nay, thì ban đầu bày đặt làm trò con bò làm gì?

Thế nên, nhìn lại vụ ám sát Caesar từ góc độ này, bạn sẽ nhận ra cái băng đảng sát thủ này thực chất chỉ là một cái gánh xiếc rong nghiệp dư không hơn không kém. Trước khi làm đếch có kế hoạch chi tiết, làm xong cũng đếch có phương án dự phòng. Hoàn toàn là kiểu đến đâu hay đến đó. Nói toẹt ra, vụ ám sát Caesar chẳng qua là một thằng Dã tâm lừa được một thằng Lý tưởng mù quáng và một thằng Đần độn. Bọn chúng gào rú vài câu khẩu hiệu sáo rỗng như Dân chủ Cộng hòa, Đả đảo bạo chúa, kích động thêm vài tay chính khách cục súc bốc đồng, rồi cứ thế không não ra tay. Làm quái gì có cái thứ gọi là Bảo vệ công lý hay Giữ gìn lương tri. Mấy cái từ ngữ bóng bẩy đó chẳng qua chỉ là lớp son phấn trát vội lên mặt sau khi sự đã rồi để chữa thẹn mà thôi.

Nhưng mà nói đi cũng phải nói lại, đám này mặt dày nên chẳng có gánh nặng tâm lý gì sất. Cứ Caesar chết là được, còn mấy thứ khác, chỉ cần mình không ngại thì người ngại sẽ là người khác.

Tối hôm đó, để thể hiện tinh thần bắt tay giảng hòa triệt để, Antony và Lepidus đã lần lượt mở tiệc chiêu đãi Cassius và Brutus tại biệt thự riêng của mình. Các tay to hai phe chén chú chén anh, cụng ly côm cốp, thề non hẹn biển rằng từ nay về sau anh tốt, tôi tốt, cả làng cùng tốt.

Đọc đến đây, bạn có nghĩ là cái drama Ám sát Caesar này đã lật sang trang rồi không?

Đi rừng ẩm, rừng lạ, nhiều người hỏi mình nhất vẫn là: làm sao tránh vắt?

Thật ra đi quen rồi thì thấy vắt không đáng ngại, và an toàn nếu có tip phòng tránh.

Mình lặn lội hầu hết các cánh rừng ở Việt Nam, mỗi nơi lại học được một kiểu “chống vắt” rất đời thường, dễ áp dụng:

Ở rừng Bạch Mã – Huế, anh em kiểm lâm với dân địa phương gần như dùng chung một món: tất dài, dày, trùm kín ống quần. (Hình bên dưới).

Nhìn đơn giản nhưng hiệu quả. Vắt không chui vào được. Có bán nhiều ở tạp hoá ven rừng.

Ở rừng Tây Nguyên, nếu có địa hình sình lầy, anh em hay mang ủng.

Đi khá tiện, nhưng nhớ để ý chỗ lầy sâu. Nếu sình ngập quá cổ ủng thì khả năng cao là… chân đi ủng nằm lại do chìm lầy.

Đợt đi khảo sát rừng Na Hang – Tuyên Quang, được mẹo hay: muối + thuốc lào (thêm tí ớt) giã nhuyễn, cho vào túi lưới. Cứ tầm 15 phút lại chấm vào giày.

Mùi mặn – cay – nồng này làm vắt không thích lại gần, nhưng chấm cẩn thận kẻo dính vào mắt, mũi.

Ở Phong Nha, nhiều anh em dùng chai xịt Remos khá tiện lợi.

Cứ lội suối xong, vào đoạn rừng ẩm là xịt lại, đảm bảo không ai bám, kể cả nyc.

Chai này ở tiệm thuốc đều có, dùng luôn cho muỗi và côn trùng khác khi đi dã ngoại.

Nhớ đợt team mình leo đỉnh Ngọc Linh – Kon Tum, có cả vắt đất lẫn vắt lá.

Vắt đất thì bò dưới chân, còn vắt lá thì nằm sẵn trên cây, chỉ cần đi ngang là “đáp xuống”.

Gặp dạng này thì đi nhanh, bịt kín là ổn hết. Chứ vắt lá chích đau cực.

Đối với các tour trekking thương mại thì ít vắt hơn, vì đường đã được phát quang, khô ráo, người dẫn kinh nghiệm biết né vùng cấm, khu ẩm và an toàn.

Ai gặp được vắt rừng giờ cũng coi như… số hiếm.

Một điều thú vị là: rừng nào nhiều vắt thường là rừng ẩm, hệ sinh thái tốt, độ đa dạng sinh học cao. Nơi đó tập hợp nhiều loài động, thực vậy sinh sống, cũng là nguồn tư liệu quý cho bảo tồn và phát triển rừng.

Bạn đã gặp vắt chưa?

Hay có mẹo nào chia sẻ cho anh em thích đi rừng biết với nha…